निवन्ध

सही उत्तर: ग) गङ्गाप्रसाद प्रधान
व्याख्या: ‘स्कूले जीवन’ निबन्ध गङ्गाप्रसाद प्रधानद्वारा लिखित एक आत्मकथात्मक निबन्ध हो, जसमा उनले आफ्नो विद्यार्थी जीवनका अनुभवहरू वर्णन गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) दार्जिलिङ
व्याख्या: निबन्धमा लेखकले दार्जिलिङको स्कटिस मिसन स्कूलमा पढेको कुरा उल्लेख गरेका छन्।

सही उत्तर: घ) ल्याटिन
व्याख्या: लेखकले आफ्नो अध्ययनको क्रममा ल्याटिन भाषा सिक्नुपर्दा धेरै कठिनाइ भएको कुरा उल्लेख गरेका छन्।

सही उत्तर: क) आत्मकथात्मक/संस्मरणात्मक
व्याख्या: यस निबन्धमा लेखकले आफ्नै जीवनको एक अंश, अर्थात् विद्यार्थी जीवनको सम्झना र अनुभव प्रस्तुत गरेका छन्, त्यसैले यो आत्मकथात्मक/संस्मरणात्मक निबन्ध हो।

सही उत्तर: ग) फुटबल
व्याख्या: निबन्धमा उनले स्कूलमा फुटबल खेलेको र त्यसप्रतिको आफ्नो लगाबबारे चर्चा गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) हेडमास्टर साहब
व्याख्या: लेखकले हेडमास्टरको अनुशासन, व्यक्तित्व र शिक्षण शैलीबाट आफू अत्यन्त प्रभावित भएको कुरा निबन्धमा उल्लेख गरेका छन्।

सही उत्तर: क) पहिलो पादरी र बाइबल अनुवादक
व्याख्या: गङ्गाप्रसाद प्रधान नेपाली समुदायका पहिलो पादरी थिए र उनले नेपाली भाषामा बाइबल अनुवाद गर्ने महत्त्वपूर्ण कार्य गरेका थिए।

सही उत्तर: घ) कडा र नियमबद्ध अनुशासन
व्याख्या: उनले मिसन स्कूलको कडा अनुशासनले नै विद्यार्थीको भविष्य निर्माणमा सघाउ पुऱ्याउने विचार व्यक्त गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) विद्यार्थी जीवन भविष्य निर्माणको आधारशिला हो।
व्याख्या: निबन्धले स्कूले जीवनका अनुभव, अनुशासन र सिकाइले व्यक्तिको समग्र जीवनलाई कसरी आकार दिन्छ भन्ने कुरालाई जोड दिएको छ।

सही उत्तर: ख) पारसमणि प्रधान
व्याख्या: यो निबन्ध नेपाली भाषाका अनन्य सेवक पारसमणि प्रधानद्वारा लेखिएको हो।

सही उत्तर: क) आमाको दूध
व्याख्या: निबन्धमा लेखकले भनेका छन्, “मातृभाषा भनेको आमाको दूध हो।” यसले मातृभाषाको मौलिकता र महत्त्वलाई दर्शाउँछ।

सही उत्तर: घ) आफ्नो र आफ्नो जातिको उन्नति गर्नु
व्याख्या: लेखकको विचारमा मातृभाषाको विकासले नै समग्र जातिको पहिचान र प्रगतिको ढोका खोल्छ।

सही उत्तर: ग) तन, मन र धनले सेवा गर्नुपर्छ
व्याख्या: पारसमणि प्रधानले भाषाको उत्थानका लागि व्यक्तिगत स्तरबाटै तन, मन र धनले समर्पित भएर लाग्नुपर्ने आह्वान गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) विचारात्मक/तार्किक
व्याख्या: यस निबन्धमा लेखकले नेपाली भाषाको महत्त्वबारे तर्क र विचारहरू प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: क) आफ्नो भाषा बिगारेर बोल्ने र लेख्नेलाई
व्याख्या: निबन्धमा भाषाको शुद्धतामाथि जोड दिँदै यसलाई जथाभाबी प्रयोग गर्नेहरूलाई भाषाको हत्याराको संज्ञा दिइएको छ।

सही उत्तर: घ) नेपाली भाषा, साहित्यको संरक्षण र सम्बर्द्धन
व्याख्या: पारसमणि प्रधानले आफ्नो सम्पूर्ण जीवन नेपाली भाषा, साहित्य, पाठ्यपुस्तक लेखन, प्रकाशन र प्रचार-प्रसारमा समर्पित गरेका थिए।

सही उत्तर: ग) मातृभाषाको सम्मान र प्रयोगले जातिको पहिचान बन्छ।
व्याख्या: निबन्धले मातृभाषालाई राष्ट्रिय गौरव र जातीय पहिचानको आधार मानेको छ र यसको संरक्षणमा सबै लाग्नुपर्ने कुरामा जोड दिएको छ।

सही उत्तर: क) मनिसिंह गुरुङ
व्याख्या: यो यात्रापरक निबन्ध मनिसिंह गुरुङले लेखेका हुन्।

सही उत्तर: ग) यात्रापरक/नियात्रा
व्याख्या: लेखकले जापान र जर्मनीको भ्रमण गर्दा देखेभोगेका कुराहरूलाई रोचक ढङ्गले प्रस्तुत गरेकाले यो नियात्रा हो।

सही उत्तर: ख) कडा परिश्रम र समयको सदुपयोग
व्याख्या: निबन्धमा दुवै देशका नागरिकहरूको कर्मठता, समयनिष्ठता र राष्ट्रप्रेमको प्रशंसा गरिएको छ।

सही उत्तर: घ) दुवै देशका मानिसका असल गुणहरूको मेल
व्याख्या: यहाँ ‘सन्धि’ शब्द प्रतीकात्मक रूपमा प्रयोग भएको छ, जसले जापान र जर्मनीका मानिसहरूमा पाइने परिश्रम, अनुशासन र राष्ट्रभक्ति जस्ता साझा गुणहरूको मेललाई जनाउँछ।

सही उत्तर: क) आफ्नो संस्कृति र परम्पराको सम्मान
व्याख्या: लेखकले जापानीहरूले आधुनिकतालाई अँगाल्दा पनि आफ्नो मौलिक संस्कृति र परम्परालाई जोगाएर राखेकोमा उनीहरूको प्रशंसा गरेका छन्।

सही उत्तर: ग) विकसित देशका नागरिकका असल गुणबाट सिक्न प्रेरणा दिनु
व्याख्या: लेखकले जापान र जर्मनीको उदाहरण दिएर हामी नेपालीहरूले पनि परिश्रम, अनुशासन र राष्ट्रप्रेम जस्ता गुणहरू अपनाउनुपर्ने सन्देश दिन खोजेका छन्।

सही उत्तर: ख) सरल भाषामा गहन विचार प्रस्तुत गर्नु
व्याख्या: मनिसिंह गुरुङ आफ्ना यात्रा संस्मरणहरूलाई सरल, सरस र प्रवाहमय भाषामा लेखेर पाठकलाई गम्भीर सन्देश दिन सफल छन्।

सही उत्तर: क) कामप्रतिको इमान्दारिता र गम्भीरता
व्याख्या: निबन्धमा जर्मनहरू आफ्नो काममा कति दत्तचित्त र इमान्दार हुन्छन् भन्ने कुराको वर्णन गरिएको छ, जसले उनीहरूको देशको विकासमा सघाउ पुऱ्याएको छ।

सही उत्तर: ग) बालकृष्ण सम
व्याख्या: यो प्रसिद्ध निबन्ध नेपाली साहित्यका ‘नाट्यसम्राट्’ बालकृष्ण समद्वारा लेखिएको हो।

सही उत्तर: ख) तराईको जङ्गल
व्याख्या: निबन्धमा वर्णन गरिएको बड़दाहा तराई क्षेत्रमा अवस्थित एउटा ताल र त्यस वरपरको जङ्गली इलाका हो।

सही उत्तर: क) अर्ना र बँदेल
व्याख्या: निबन्धको मुख्य घटना अर्ना र बँदेलको शिकारसँग सम्बन्धित छ।

सही उत्तर: घ) एकजना थारू शिकारीले
व्याख्या: घाइते अर्नाले आक्रमण गर्दा एकजना स्थानीय थारू शिकारीले अदम्य साहस देखाएर सबैको ज्यान बचाएको घटना निबन्धमा वर्णित छ।

सही उत्तर: ग) घटनाप्रधान/संस्मरणात्मक
व्याख्या: यस निबन्धमा लेखकले आफ्नो जीवनमा घटेको एउटा रोमाञ्चक र अविस्मरणीय शिकारको घटनालाई वर्णन गरेका छन्।

सही उत्तर: क) शिकारमा हुने खतरा र अनिश्चितता
व्याख्या: अर्नाले गरेको अप्रत्याशित आक्रमणको घटनाले शिकार मनोरञ्जन मात्र नभई ज्यानै जान सक्ने खतरनाक खेल पनि हो भन्ने देखाउँछ।

सही उत्तर: घ) नाट्यसम्राट्
व्याख्या: बालकृष्ण समले नेपाली नाटक विधामा पुऱ्याएको अतुलनीय योगदानका कारण उनलाई ‘नाट्यसम्राट्’ उपाधिले सम्मान गरिन्छ।

सही उत्तर: ख) त्यो घटना सम्झेर डर र कृतज्ञताको
व्याख्या: लेखकले त्यो भयावह क्षण र ज्यान बचाउने थारू शिकारीप्रति कृतज्ञताको भाव व्यक्त गर्दै निबन्ध टुङ्ग्याएका छन्।

सही उत्तर: घ) हृदयचन्द्रसिंह प्रधान
व्याख्या: ‘तसवीर’ निबन्धका लेखक प्रगतिवादी साहित्यकार हृदयचन्द्रसिंह प्रधान हुन्।

सही उत्तर: क) समाजको यथार्थ र विसङ्गति
व्याख्या: लेखकले ‘तसवीर’ मार्फत समाजमा व्याप्त गरिबी, शोषण, असमानता र पाखण्डको यथार्थ चित्र प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: ग) गरिब, दुःखी र المهمश वर्गको
व्याख्या: निबन्धमा लेखकले समाजका उपेक्षित, पीडित र श्रमजीवी वर्गको जीवनको वास्तविक तसवीर उतार्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्, जो प्रायः ओझेलमा पर्छन्।

सही उत्तर: ख) प्रगतिवादी/वस्तुपरक
व्याख्या: यस निबन्धले समाजको वर्गीय असमानता र शोषणको आलोचना गर्दै सामाजिक यथार्थलाई प्रस्तुत गरेकोले यो प्रगतिवादी धारको निबन्ध हो।

सही उत्तर: घ) विरोधाभासपूर्ण चित्रहरू प्रस्तुत गरेर
व्याख्या: निबन्धमा चिल्ला सडकको छेउमा बसेको मगन्ते, ठूला महलको छायाँमा रहेको झुपडी जस्ता विरोधाभासपूर्ण बिम्बहरू प्रयोग गरी समाजको पाखण्ड देखाइएको छ।

सही उत्तर: क) यस्तो कुरूप ‘तसवीर’लाई बदलेर सुन्दर बनाउन
व्याख्या: लेखकको आशय केवल समाजको आलोचना गर्नु मात्र होइन, बरु सामाजिक परिवर्तन र सुधारका लागि सबैलाई प्रेरित गर्नु पनि हो।

सही उत्तर: ग) एक चिहान
व्याख्या: ‘एक चिहान’ हृदयचन्द्रसिंह प्रधानद्वारा लिखित एक प्रसिद्ध सामाजिक/प्रगतिवादी उपन्यास हो।

सही उत्तर: ख) रामकृष्ण शर्मा
व्याख्या: ‘कविको धन’ प्रसिद्ध समालोचक तथा निबन्धकार रामकृष्ण शर्माद्वारा लिखित एक विचारात्मक निबन्ध हो।

सही उत्तर: घ) कल्पना, अनुभूति र भाव
व्याख्या: लेखकको विचारमा कविको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति उसको भौतिक सम्पत्ति नभई सिर्जनाको स्रोत अर्थात् कल्पना, अनुभूति र भाव हो।

सही उत्तर: क) मौरीसँग
व्याख्या: जसरी मौरीले विभिन्न फूलबाट रस सङ्कलन गरेर मह बनाउँछ, त्यसरी नै कविले जीवन र जगत्का विभिन्न अनुभवहरूबाट भाव सङ्कलन गरी कविता सिर्जना गर्छ भनी तुलना गरिएको छ।

सही उत्तर: ग) साहित्यिक/विचारात्मक
व्याख्या: यो निबन्धले कविता, कवित्व र कविको सिर्जना प्रक्रियाबारे गम्भीर विचार-विमर्श गरेकोले यो साहित्यिक/विचारात्मक निबन्ध हो।

सही उत्तर: ख) हृदयको गहिरो अनुभूति र वेदनाबाट
व्याख्या: लेखकको मतअनुसार, साँचो कविता बौद्धिक कसरतबाट नभई कविको हृदयमा उठेका तीव्र भाव र अनुभूतिहरूको कलात्मक अभिव्यक्तिबाट सिर्जना हुन्छ।

सही उत्तर: घ) समालोचना र निबन्ध
व्याख्या: रामकृष्ण शर्मालाई नेपाली साहित्यमा एक प्रखर समालोचक र बौद्धिक निबन्धकारका रूपमा चिनिन्छ। ‘दश तस्वीर’ उनको चर्चित समालोचना कृति हो।

सही उत्तर: क) भाव र सिर्जनाको
व्याख्या: निबन्धको मूल आशय नै भौतिक संसारको धनभन्दा कविको भावनात्मक र सिर्जनात्मक संसारको धन (सम्पत्ति) धेरै मूल्यवान र महत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्ने हो।

सही उत्तर: ग) भाइचन्द शर्मा
व्याख्या: यो सांस्कृतिक तथा साहित्यिक विचारात्मक निबन्ध भाइचन्द शर्माले लेखेका हुन्।

सही उत्तर: घ) भानुभक्तकृत रामायण
व्याख्या: निबन्धले आदिकवि भानुभक्त आचार्यद्वारा अनूदित रामायणले कसरी नेपाली समाज, भाषा र संस्कृतिमा गहिरो र व्यापक प्रभाव पारेको छ भन्ने कुराको विश्लेषण गरेको छ।

सही उत्तर: क) नैतिक र चारित्रिक आदर्श स्थापना गरेको छ।
व्याख्या: निबन्धअनुसार, रामको पितृभक्ति, भरतको भ्रातृप्रेम, सीताको पतिव्रता धर्म जस्ता आदर्शहरूले नेपाली जनजीवनलाई नैतिक रूपमा मार्गदर्शन गरेको छ।

सही उत्तर: ग) सांस्कृतिक/विश्लेषणात्मक
व्याख्या: यस निबन्धले एउटा साहित्यिक कृति (रामायण) ले समाज र संस्कृतिमा पारेको प्रभावको विश्लेषण गरेको हुनाले यो सांस्कृतिक/विश्लेषणात्मक निबन्ध हो।

सही उत्तर: ख) भाषालाई एकीकरण र मानकीकरण गर्न सघायो।
व्याख्या: भानुभक्तले सरल र लोकलयमा आधारित भाषामा रामायण लेखेर छरिएर रहेका नेपाली भाषीहरूलाई एउटै साहित्यिक भाषाको सूत्रमा बाँध्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले।

सही उत्तर: घ) आदर्श, नैतिकता र प्रेरणाको
व्याख्या: लेखकका अनुसार, रामायण नेपालीहरूका लागि केवल एउटा कथा मात्र नभएर जीवन जिउने कला, नैतिकता र आदर्शहरूको अक्षय स्रोत बनेको छ।

सही उत्तर: क) लोककथा, उखान र चाडपर्वहरूमा
व्याख्या: रामायणको प्रभाव यति गहिरो छ कि यसका पात्र र प्रसङ्गहरू नेपालीहरूको दैनिक बोलीचाली, उखान-टुक्का, लोकगीत र सांस्कृतिक पर्वहरूमा समेत समाहित भएका छन्।

सही उत्तर: ख) शङ्कर लामिछाने
व्याख्या: ‘गोधूली संसार’ नेपाली निबन्ध साहित्यमा नयाँ धार भित्र्याउने प्रयोगवादी निबन्धकार शङ्कर लामिछानेको एक उत्कृष्ट कृति हो।

सही उत्तर: घ) साँझपख, जब सूर्य अस्ताउँदै गर्छ
व्याख्या: गाईवस्तुहरू चरेर घर फर्कंदा उनीहरूको खुरले उडाएको धूलोले आकाश धमिलो देखिने साँझको समयलाई गोधूली बेला भनिन्छ।

सही उत्तर: ग) अस्पष्ट, रहस्यमय र भावुक संसार
व्याख्या: गोधूलीको समय जस्तै, जुन न दिन हो न रात, लेखकले जीवनका अस्पष्ट, अमूर्त, भावनात्मक र रहस्यमयी पक्षहरूलाई ‘गोधूली संसार’ भनेर चित्रण गरेका छन्।

सही उत्तर: क) आत्मपरक/भावनात्मक निबन्ध
व्याख्या: यस निबन्धमा तर्कभन्दा बढी लेखकको निजी अनुभूति, भावना, कल्पना र दार्शनिक चिन्तनको प्रधानता छ, त्यसैले यो आत्मपरक निबन्ध हो। यसलाई ‘एब्स्ट्र्याक्ट चिन्तन’ पनि भनिन्छ।

सही उत्तर: घ) बौद्धिकता, अमूर्तता र काव्यात्मक गद्य
व्याख्या: शङ्कर लामिछाने परम्परागत निबन्धको ढाँचा तोडेर बौद्धिक, अमूर्त विषयलाई काव्यात्मक र कलात्मक गद्यमा प्रस्तुत गर्नका लागि चिनिन्छन्।

सही उत्तर: ख) एउटै सिक्काका दुई पाटाको रूपमा
व्याख्या: गोधूलीको जस्तै जीवन र मृत्युबीचको सीमा रेखा पनि धमिलो र अविभाज्य छ भन्ने दार्शनिक विचार लेखकले प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: ग) एब्स्ट्र्याक्ट चिन्तन: प्याज
व्याख्या: ‘गोधूली संसार’ शङ्कर लामिछानेको प्रसिद्ध निबन्ध सङ्ग्रह ‘एब्स्ट्र्याक्ट चिन्तन: प्याज’ भित्र सङ्कलित छ, जसले नेपाली निबन्धमा नयाँ युगको सुरुवात गर्‍यो।

सही उत्तर: क) बिम्बात्मक र प्रतीकात्मक
व्याख्या: लेखकले आफ्ना अमूर्त विचारहरूलाई व्यक्त गर्नका लागि विभिन्न बिम्ब (image) र प्रतीक (symbol) हरूको कलात्मक प्रयोग गरेका छन्।

सही उत्तर: घ) अच्छा राई ‘रसिक’
व्याख्या: ‘अनुहार’ निबन्धका लेखक दार्जिलिङे साहित्यकार अच्छा राई ‘रसिक’ हुन्।

सही उत्तर: ख) मान्छेको भित्री चरित्र, भावना र व्यक्तित्व
व्याख्या: लेखकले अनुहारलाई केवल बाहिरी आवरणको रूपमा नहेरी त्यसलाई व्यक्तिको मन र चरित्रको ऐनाको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: क) जीवनको सङ्घर्ष र अनुभवले खारिएका वास्तविक अनुहार
व्याख्या: लेखक कृत्रिम र बनावटी अनुहारहरूभन्दा दुःख, पीडा, सङ्घर्ष र जीवनको यथार्थ बोकेका अनुहारहरूमा साँचो सौन्दर्य र कथा भेटिने विश्वास गर्छन्।

सही उत्तर: ग) आत्मपरक र दार्शनिक
व्याख्या: यस निबन्धमा लेखकले ‘अनुहार’ जस्तो सामान्य विषयलाई लिएर गहिरो दार्शनिक र मनोवैज्ञानिक चिन्तन प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) मनको खुला पाना वा जिउँदो इतिहास
व्याख्या: निबन्धमा भनिएको छ कि प्रत्येक अनुहार एक खुला पाना हो, जसमा व्यक्तिको जीवनका सुखदुःख, अनुभव र सङ्घर्षका कथाहरू लेखिएका हुन्छन्।

सही उत्तर: घ) भरिया, चियाबारीका श्रमिक र वृद्धवृद्धाहरूको
व्याख्या: लेखकले समाजका सामान्य र المهمश मानिसहरू, जस्तै भारी बोक्ने भरिया, चियाबारीमा काम गर्ने महिला र जीवनको लामो यात्रा तय गरेका वृद्धवृद्धाहरूको अनुहारमा साँचो कथा र सौन्दर्य देखेका छन्।

सही उत्तर: क) भारतीय नेपाली साहित्य (विशेषतः दार्जिलिङ)
व्याख्या: अच्छा राई ‘रसिक’ दार्जिलिङलाई केन्द्र बनाएर साहित्य सिर्जना गर्ने एक महत्त्वपूर्ण भारतीय नेपाली साहित्यकार हुन्।

सही उत्तर: ग) बाहिरी सौन्दर्यभन्दा भित्री चरित्र र अनुभवको सौन्दर्य महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
व्याख्या: निबन्धले कृत्रिम सौन्दर्यको आलोचना गर्दै जीवनको यथार्थ र अनुभवले सिर्जिएको अनुहारको गहिराइ र सौन्दर्यलाई सम्मान गर्न सिकाउँछ।

सही उत्तर: ख) कृष्णप्रसाद ज्ञवाली
व्याख्या: ‘परेवाको कलरव’ एक भावपूर्ण निबन्ध हो जसका लेखक कृष्णप्रसाद ज्ञवाली हुन्।

सही उत्तर: क) शान्ति, प्रेम र निर्दोषिता
व्याख्या: परेवालाई विश्वव्यापी रूपमै शान्तिको दूत मानिन्छ। निबन्धमा लेखकले परेवाको निर्दोष स्वभाव र प्रेमिल गतिविधिलाई शान्तिको प्रतीकको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

सही उत्तर: घ) चराहरूको मधुर आवाज/गान
व्याख्या: ‘कलरव’ शब्दले चराचुरुङ्गीहरूको सामूहिक र मधुर आवाजलाई जनाउँछ। यहाँ परेवाको ‘घु…र…घुँ’ आवाजलाई कलरव भनिएको छ।

सही उत्तर: ग) प्रेम, सद्भाव र शान्तिले भरिएको संसार
व्याख्या: मानव समाजमा व्याप्त घृणा, द्वेष र अशान्तिको विपरीत, परेवाहरूको प्रेमिल र शान्त जीवन देखेर लेखकले त्यस्तै शान्तिपूर्ण मानव समाजको परिकल्पना गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) प्रकृतिप्रेमी/मानवतावादी
व्याख्या: यस निबन्धमा प्रकृति (परेवा) को माध्यमबाट मानवता र विश्वशान्तिको सन्देश प्रवाह गरिएको छ, त्यसैले यो प्रकृतिप्रेमी र मानवतावादी निबन्ध हो।

सही उत्तर: क) बढ्दो हिंसा, घृणा र अशान्ति
व्याख्या: परेवाको शान्त संसारसँग तुलना गर्दै लेखकले मानिस-मानिसबीचको द्वन्द्व, कटुता र युद्धको अवस्थाप्रति दुःख र चिन्ता प्रकट गरेका छन्।

सही उत्तर: घ) निश्छल, गहिरो र आदर्श
व्याख्या: उनीहरूको एक-अर्काप्रतिको समर्पण, साथ र प्रेमिल क्रियाकलापलाई लेखकले मानवका लागि समेत अनुकरणीय आदर्श प्रेमको रूपमा चित्रण गरेका छन्।

सही उत्तर: ख) मानिसले पनि परेवाबाट शान्ति र प्रेमको पाठ सिक्नेछ।
व्याख्या: निबन्ध आशावादी दृष्टिकोणमा टुङ्गिन्छ, जहाँ लेखकले मानव समाजमा पनि परेवाको संसारमा जस्तै शान्ति र सद्भाव छाउनेछ भन्ने विश्वास व्यक्त गर्छन्।

सही उत्तर: ग) आफ्नो घरको झ्याल वा बार्दलीबाट
व्याख्या: निबन्धको परिवेशले लेखकले आफ्नो घरको झ्याल वा बार्दली (कौसी) मा आएर बस्ने परेवाहरूको जोडीलाई अवलोकन गरिरहेको सङ्केत गर्छ।

सही उत्तर: क) मानवतावाद र प्रकृतिप्रेम
व्याख्या: ज्ञवालीका निबन्धहरूमा प्रायः प्रकृति र मानव जीवनबीचको सम्बन्ध, मानवीय संवेदना र विश्वबन्धुत्वको भावना पाइन्छ।

सही उत्तर: घ) रामलाल अधिकारी
व्याख्या: ‘पटेको मूर्ख’ एक व्यङ्ग्यात्मक निबन्ध हो, जसका लेखक रामलाल अधिकारी हुन्।

सही उत्तर: ग) आफूलाई बाठो ठान्ने तर वास्तवमा मूर्ख व्यक्ति
व्याख्या: ‘पटेको’ शब्दले यहाँ घमण्डी, जान्नेसुन्ने भएको ढोँग गर्ने तर काम र व्यवहारले मूर्खता प्रदर्शन गर्ने व्यक्तिलाई जनाउँछ।

सही उत्तर: क) हास्य-व्यङ्ग्यात्मक
व्याख्या: यस निबन्धमा समाजमा पाइने आडम्बरी, घमण्डी र मूर्ख चरित्रमाथि हाँसोउठ्दो तरिकाले कडा व्यङ्ग्य प्रहार गरिएको छ।

सही उत्तर: ख) नजानेको कुरामा पनि जान्ने भएको ढोँग गर्ने
व्याख्या: पटेको मूर्खको चरित्र नै आफूलाई सर्वज्ञानी देखाउनु, अरूको कुरा नसुन्नु र अन्त्यमा आफ्नो मूर्खताले हाँसोको पात्र बन्नु हो।

सही उत्तर: घ) सामाजिक पाखण्ड, आडम्बर र अल्पज्ञानमाथि
व्याख्या: निबन्धले समाजमा रहेका त्यस्ता व्यक्तिहरूलाई निशाना बनाएको छ जोसँग ज्ञान थोरै हुन्छ तर घमण्ड र देखावटीपन धेरै हुन्छ।

सही उत्तर: क) पटेको मूर्ख
व्याख्या: यो उखानले आफ्नो वास्तविक हैसियतभन्दा ठूलो कुरा गर्ने वा ढोँग गर्ने व्यक्तिलाई जनाउँछ, जुन ‘पटेको मूर्ख’ को चरित्रसँग ठ्याक्कै मेल खान्छ।

सही उत्तर: ग) हाँसोसँगै सामाजिक विकृतिप्रति सचेत गराउनु
व्याख्या: असल व्यङ्ग्यको उद्देश्य मनोरञ्जनका साथै सुधार पनि हो। यो निबन्धले पाठकलाई हँसाउँदै समाजमा व्याप्त आडम्बरी प्रवृत्तिबाट बच्न र साँचो ज्ञान आर्जन गर्न प्रेरित गर्छ।

सही उत्तर: ख) सरल भाषामा تिखो व्यङ्ग्य
व्याख्या: रामलाल अधिकारी सामाजिक विकृति र विसङ्गतिहरूलाई सरल र सबैले बुझ्ने भाषामा तर चोटिलो र प्रभावकारी व्यङ्ग्यमार्फत प्रस्तुत गर्नका लागि चिनिन्छन्।

सही उत्तर: क) समाजको हरेक क्षेत्रमा – साहित्य, राजनीति, अड्डा-अदालत
व्याख्या: लेखकले यस्ता मूर्खहरू कुनै एक ठाउँमा मात्र सीमित नभएर समाजका हरेक तप्का र क्षेत्रमा पाइने कुरामाथि व्यङ्ग्य गरेका छन्।

सही उत्तर: घ) पढेलेखेको मूर्ख (पटेको मूर्ख) झन् बढी खतरनाक र असह्य हुन्छ।
व्याख्या: लेखकको व्यङ्ग्यअनुसार, नपढेको सोझो मूर्खभन्दा आफूलाई विद्वान् ठान्ने ‘पटेको मूर्ख’ आफ्नो घमण्ड र आडम्बरले समाजलाई बढी हानी पुऱ्याउँछ।

सही उत्तर: ख) लामिछाने आत्मपरक/अमूर्त लेख्छन्, प्रधान सामाजिक यथार्थवादी/प्रगतिवादी लेख्छन्।
व्याख्या: ‘गोधूली संसार’ ले लामिछानेको अमूर्त र दार्शनिक शैली देखाउँछ भने ‘तसवीर’ ले प्रधानको समाजको वर्गीय असमानता चित्रण गर्ने प्रगतिवादी शैली देखाउँछ।

सही उत्तर: ग) दुवै लेखकको व्यक्तिगत अनुभवमा आधारित संस्मरणात्मक निबन्ध हुन्।
व्याख्या: ‘बड़दाहामा शिकार’ लेखकको शिकार अनुभवको संस्मरण हो भने ‘जापान जर्मन सन्धि’ उनको विदेश यात्राको संस्मरण (नियात्रा) हो।

सही उत्तर: क) नेपाली भाषा र संस्कृतिको उत्थान
व्याख्या: पारसमणि प्रधानले सोझै भाषाको सेवा गर्न आह्वान गरेका छन् भने भाइचन्द शर्माले भानुभक्तकृत रामायणले कसरी भाषा र संस्कृतिलाई एकीकृत गर्‍यो भनेर देखाएका छन्। दुवैको केन्द्रमा नेपाली भाषा-संस्कृति छ।

सही उत्तर: घ) दुवैले समाजका उपेक्षित र المهمश वर्गको जीवनको यथार्थ चित्रण गरेका छन्।
व्याख्या: ‘तसवीर’ले गरिब र पीडितको सामाजिक-आर्थिक यथार्थ देखाउँछ भने ‘अनुहार’ले भरिया र श्रमिकको अनुहारमा लुकेको जीवनको सङ्घर्ष र कथालाई प्रस्तुत गर्छ।

सही उत्तर: ख) परेवाको कलरव
व्याख्या: ‘परेवाको कलरव’ निबन्धमा शान्तिको प्रतीक परेवाको माध्यमबाट लेखकले मानव समाजमा पनि शान्ति, प्रेम र सद्भाव कायम होस् भन्ने कामना गरेका छन्।

सही उत्तर: क) घनश्याम नेपाल
व्याख्या: प्रश्नमा उल्लेख भएअनुसार, यी सबै निबन्धहरू सङ्कलित भएको कृति ‘निबन्ध नन्दन’ का सम्पादक घनश्याम नेपाल हुन्।

सही उत्तर: ग) पारसमणि प्रधान, गङ्गाप्रसाद प्रधान र अच्छा राई ‘रसिक’
व्याख्या: यी तीनै जना लेखकहरूले भारतको दार्जिलिङ र वरपरका क्षेत्रबाट नेपाली भाषा र साहित्यको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुऱ्याएका छन्।

सही उत्तर: घ) कविको धन
व्याख्या: ‘कविको धन’ निबन्धको मूल विषय नै कविको वास्तविक धन उसको कल्पना, अनुभूति र सिर्जना हो, भौतिक सम्पत्ति होइन भन्ने हो।

सही उत्तर: क) गोधूली संसार
व्याख्या: शङ्कर लामिछानेको ‘गोधूली संसार’ निबन्धमा लेखकको व्यक्तिगत भावना, चिन्तन, कल्पना र दर्शनको प्रधानता छ, जुन आत्मपरक निबन्धको मुख्य विशेषता हो।

सही उत्तर: ग) पटेको मूर्ख
व्याख्या: ‘पटेको मूर्ख’ निबन्धले आफूलाई विद्वान् र बाठो देखाउने (बाहिरी आवरण) तर भित्रभित्रै मूर्ख र अज्ञानी (भित्री यथार्थ) हुने सामाजिक चरित्रमाथि व्यङ्ग्य गरेको छ।