1. ఆమె ముఖం చంద్రబింబం వలె అందంగా ఉంది. – ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: C) ఉపమాలంకారం
వివరణ: ఇక్కడ ముఖాన్ని (ఉపమేయం) చంద్రబింబంతో (ఉపమానం) ‘వలె’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి పోల్చారు. కాబట్టి ఇది ఉపమాలంకారం.
2. ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి అభేదం (భేదం లేకపోవడం) చెప్పడాన్ని ఏ అలంకారం అంటారు?
సరైన సమాధానం: B) రూపకాలంకారం
వివరణ: ఉపమేయం, ఉపమానం వేరు వేరు కావని, రెండూ ఒకటే అని చెప్పడమే రూపకాలంకారం. ఉదా: సంసారసాగరం.
3. ఆ ఏనుగు నడిచే కొండ అన్నట్లు ఉంది. – ఇది ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ?
సరైన సమాధానం: D) ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
వివరణ: ఇక్కడ ఏనుగు (ఉపమేయం) నడిచే కొండ (ఉపమానం) ఏమో అన్నట్లు ఊహించడం జరిగింది. ‘అన్నట్లు’ అనే పదం ఊహను సూచిస్తుంది, కాబట్టి ఇది ఉత్ప్రేక్ష.
4. ‘సంసార సాగరం’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: A) రూపకాలంకారం
వివరణ: సంసారం అనే సాగరం అని, సంసారానికి సాగరానికి భేదం లేదని చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకాలంకారం.
5. ‘వలె, పోలె, లాగా, భంగి’ – వంటి పదాలు ఏ అలంకారంలో వాడతారు?
సరైన సమాధానం: C) ఉపమలో
వివరణ: ఇవి ఉపమవాచకాలు. వీటిని ఉపయోగించి ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో పోలుస్తారు. కాబట్టి ఇవి ఉపమాలంకారంలో కనిపిస్తాయి.
6. ‘లతాంతరహాసములు’ – దీని విగ్రహవాక్యం ఏమిటి మరియు ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) లతలు అనెడి హాసములు – రూపకాలంకారం
వివరణ: ఇక్కడ లతలపై పూసిన పువ్వులనే నవ్వులుగా ఆరోపించడం జరిగింది. లతలే నవ్వులు అన్నట్లు అభేదం చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకాలంకారం.
7. ఉపమేయాన్ని ఉపమానంగా ఊహించి చెప్పడాన్ని ఏమంటారు?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
వివరణ: ఉత్ప్రేక్ష అంటే ఊహ. ఉపమేయాన్ని ఉపమానంగా శక్తివంతంగా ఊహించి చెబితే అది ఉత్ప్రేక్షాలంకారం అవుతుంది.
8. “ఆమె మాట తేనె వలె తియ్యగా ఉంది.” – ఈ వాక్యంలో ‘ఉపమేయం’ ఏది?
సరైన సమాధానం: B) మాట
వివరణ: ఏ వస్తువును అయితే పోలుస్తున్నామో అది ఉపమేయం. ఇక్కడ ‘మాట’ను తేనెతో పోలుస్తున్నాము, కాబట్టి ‘మాట’ ఉపమేయం.
9. “ఆమె మాట తేనె వలె తియ్యగా ఉంది.” – ఈ వాక్యంలో ‘ఉపమానం’ ఏది?
సరైన సమాధానం: C) తేనె
వివరణ: దేనితో అయితే పోలుస్తున్నామో అది ఉపమానం. ఇక్కడ ‘మాట’ను ‘తేనె’తో పోలుస్తున్నాము, కాబట్టి ‘తేనె’ ఉపమానం.
10. ‘జ్ఞానజ్యోతి’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: C) రూపకం
వివరణ: జ్ఞానం అనెడి జ్యోతి. జ్ఞానానికి, జ్యోతికి భేదం లేదని చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకాలంకారం.
11. ‘ఈ చీకటి, భూమి ఆకాశాలను కలుపుటకు వేసిన వారధి ఏమో!’ – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) ఉత్ప్రేక్షాలంకారం
వివరణ: ‘ఏమో’ అనే పదం వాడటం ద్వారా చీకటిని (ఉపమేయం) వారధిగా (ఉపమానం) ఊహించడం స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. కాబట్టి ఇది ఉత్ప్రేక్ష.
12. చదువు అనే ధనం অমूल्यమైనది. – ఈ వాక్యంలో ఏ అలంకారం ఉంది?
సరైన సమాధానం: A) రూపకాలంకారం
వివరణ: ఇక్కడ ‘చదువు’ మరియు ‘ధనం’ రెండూ ఒకటిగా, అభేదంగా చెప్పబడ్డాయి (‘చదువు అనే ధనం’). కాబట్టి ఇది రూపకాలంకారం.
13. సింహంలా పరాక్రమవంతుడు. – ఇది ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ?
సరైన సమాధానం: C) ఉపమ
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకాన్ని ఉపయోగించి పరాక్రమవంతుడిని సింహంతో పోల్చారు. అందువల్ల ఇది ఉపమాలంకారం.
14. “క్రోధాగ్ని” – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: C) రూపకం
వివరణ: క్రోధం అనెడి అగ్ని. క్రోధానికి, అగ్నికి భేదం లేదని చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకాలంకారం.
15. సూర్యుడు అగ్నిగోళంలా ఉన్నాడు. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) ఉపమాలంకారం
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి సూర్యుడిని అగ్నిగోళంతో పోల్చడం జరిగింది.
16. ‘అన్నట్లు, ఏమో, అనునట్లు’ – వంటి పదాలు ఏ అలంకారంలో సూచికలు?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ఈ పదాలు ఊహను లేదా సంభావనను సూచిస్తాయి, ఇది ఉత్ప్రేక్షాలంకారం యొక్క ముఖ్య లక్షణం.
17. అతని కీర్తిచంద్రికలు దిగంతాలకు వ్యాపించాయి. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) రూపకాలంకారం
వివరణ: కీర్తి అనెడి చంద్రికలు (వెన్నెల). కీర్తికి, వెన్నెలకు అభేదం చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం.
18. గాలికి కదులుతున్న ఆ చెట్లు, నాట్యం చేస్తున్నాయేమో అన్నట్లున్నాయి. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘అన్నట్లున్నాయి’ అనే పదం, కదులుతున్న చెట్లను నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ఉత్ప్రేక్షాలంకారం.
19. ఉపమాలంకారంలో ఉండే నాలుగు అంగాలు ఏవి?
సరైన సమాధానం: A) ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, ఉపమవాచకం
వివరణ: ఉపమాలంకారం పూర్తి కావడానికి ఈ నాలుగు అంశాలు అవసరం. ఉపమేయం (పోల్చబడేది), ఉపమానం (పోల్చేది), సమానధర్మం (రెండింటికీ ఉన్న ఉమ్మడి గుణం), ఉపమవాచకం (పోలికను తెలిపే పదం).
20. “రాముని పరాక్రమం అగ్ని వంటిది.” – ఇందులో సమానధర్మం ఏది?
సరైన సమాధానం: D) పరాక్రమంగా ఉండటం (వేడి/తీవ్రత) – ఇక్కడ లోపించింది
వివరణ: ఈ వాక్యంలో సమానధర్మం స్పష్టంగా చెప్పబడలేదు, కానీ ఊహించవచ్చు. రాముని పరాక్రమానికి, అగ్నికి ఉన్న ఉమ్మడి గుణం ‘తీవ్రత’ లేదా ‘దహించే శక్తి’. కొన్నిసార్లు సమానధర్మం లోపిస్తుంది.
21. ‘శోకదవాగ్ని’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారాన్ని గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: C) రూపకాలంకారం
వివరణ: శోకం అనెడి దవాగ్ని (కార్చిచ్చు). శోకానికి, దవాగ్నికి అభేదం చెప్పడం జరిగింది.
22. ఆకాశంలోని నక్షత్రాలు ముత్యాల వలె మెరుస్తున్నాయి. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: B) ఉపమ
వివరణ: ‘వలె’ అనే ఉపమవాచకాన్ని ఉపయోగించి నక్షత్రాలను (ఉపమేయం) ముత్యాలతో (ఉపమానం) పోల్చారు. కాబట్టి ఇది ఉపమాలంకారం.
23. ఆ మేడలు ఆకాశాన్ని ముద్దాడుతున్నాయా అన్నట్లున్నాయి. – దీనిలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ఎత్తైన మేడలను (ఉపమేయం) ఆకాశాన్ని ముద్దాడేవిగా (ఉపమానం) ‘అన్నట్లున్నాయి’ అని ఊహించడం జరిగింది. ఇది ఉత్ప్రేక్ష.
24. ‘భక్తిపాశం’ – ఈ పదబంధంలో దాగి ఉన్న అలంకారం ఏమిటి?
సరైన సమాధానం: A) రూపకాలంకారం
వివరణ: భక్తి అనెడి పాశం (తాడు). భక్తికి, పాశానికి అభేదం ఆరోపించడం వల్ల ఇది రూపకం.
25. తేనె వంటి మాటలు. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉపమ
వివరణ: ‘వంటి’ అనే ఉపమవాచకం ద్వారా మాటలను తేనెతో పోల్చడం జరిగింది. కాబట్టి ఇది ఉపమాలంకారం.
26. ఈ తరగతి గది ఒక నందనవనం. – ఇందులో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: తరగతి గది నందనవనం ‘లాగా’ ఉందని చెప్పలేదు, తరగతి గదే ‘నందనవనం’ అని అభేదం చెప్పారు. కాబట్టి ఇది రూపకం.
27. ఆ కొండ శిఖరాల మీద మబ్బులు, దూది పింజలేమో అన్నట్లు తేలియాడుతున్నాయి. – ఇందులో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో అన్నట్లు’ అనే పద ప్రయోగం ద్వారా మబ్బులను (ఉపమేయం) దూది పింజలుగా (ఉపమానం) ఊహించడం జరిగింది.
28. ‘విద్యాధనం’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: B) రూపకాలంకారం
వివరణ: విద్య అనెడి ధనం. విద్యకు, ధనానికి భేదం లేదని చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం.
29. హనుమంతుడు సముద్రాన్ని గోష్పాదంలా దాటాడు. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) ఉపమ
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి సముద్రాన్ని దాటడాన్ని గోష్పాదం (ఆవు అడుగు) దాటడంతో పోల్చారు.
30. అతని హృదయం ఒక శిల. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) రూపకం
వివరణ: అతని హృదయం శిల ‘వలె’ కఠినంగా ఉందని చెప్పకుండా, హృదయమే ఒక శిల అని అభేదం చెప్పారు. కనుక ఇది రూపకం.
31. ఆ సముద్రపు ఘోష ప్రళయ గర్జనయా అన్నట్లున్నది. – ఇందులో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘అన్నట్లున్నది’ అనే పద ప్రయోగం ద్వారా సముద్రపు ఘోషను ప్రళయ గర్జనగా ఊహించడం జరిగింది.
32. అందమైన ఉపమానంతో పోలిక చెప్పడం ఏ అలంకారం యొక్క లక్షణం?
సరైన సమాధానం: C) ఉపమ
వివరణ: ఉపమ అంటే పోలిక. మనోహరమైన పోలిక చెప్పడం ఉపమాలంకారం యొక్క ప్రధాన లక్షణం.
33. ‘దయాహృదయం’ – ఈ పదంలో అలంకారాన్ని గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: దయ అనెడి హృదయం. దయనే హృదయంగా ఆరోపించడం వల్ల ఇది రూపకం.
34. పులిలాంటి చూపు. – ఇందులో ‘ఉపమానం’ ఏది?
సరైన సమాధానం: C) పులి
వివరణ: ‘చూపు’ను (ఉపమేయం) ‘పులి’తో (ఉపమానం) పోలుస్తున్నారు. కాబట్టి ఉపమానం ‘పులి’.
35. ఆకాశం నుండి జాలువారుతున్న వర్షపు చినుకులు, దేవతలు చల్లుతున్న అక్షతలేమో! – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో’ అనే పదం, వర్షపు చినుకులను (ఉపమేయం) దేవతలు చల్లే అక్షతలుగా (ఉపమానం) ఊహించడాన్ని సూచిస్తుంది.
36. మా టీచరు మాటలు మాకు జ్ఞానామృతం. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) రూపకాలంకారం
వివరణ: జ్ఞానం అనెడి అమృతం. మాటలే జ్ఞానామృతం అని అభేదం చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం.
37. పిల్లల నవ్వులు ముత్యాల వలె ఉన్నాయి. – దీనిలో అలంకారం గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: C) ఉపమ
వివరణ: ‘వలె’ అనే ఉపమవాచకం ఉంది. నవ్వులను ముత్యాలతో పోల్చారు.
38. అతని మాటలు కఠిన శిలల వలె ఉన్నాయి. – ఈ వాక్యాన్ని రూపకాలంకారంలోకి మారిస్తే ఎలా ఉంటుంది?
సరైన సమాధానం: D) అతని మాటలు కఠిన శిలలు.
వివరణ: రూపకాలంకారంలో పోలిక చెప్పే ‘వలె’ లాంటి పదాలు ఉండవు. ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి అభేదం చెబుతారు. కాబట్టి ‘మాటలే కఠిన శిలలు’ అని చెప్పడం రూపకం అవుతుంది.
39. ‘మోహపాశం’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: మోహం అనెడి పాశం. మోహానికి, పాశానికి అభేదం చెప్పబడింది.
40. సముద్రపు అలలు నాట్యం చేస్తున్నాయా అన్నట్లు పైకి లేస్తున్నాయి. – ఇందులో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: A) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘అన్నట్లు’ అనే పదం, అలల కదలికను నాట్యంగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తుంది.
41. ‘భావ తరంగాలు’ – ఈ పదబంధంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) రూపకాలంకారం
వివరణ: భావాలు అనెడి తరంగాలు. భావాలకు, తరంగాలకు భేదం లేదని చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం.
42. మల్లెపూవులా తెల్లగా ఉంది. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) ఉపమ
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి తెలుపు రంగును మల్లెపూవుతో పోల్చారు.
43. ఆ కారు గాలిలో తేలిపోతున్న పక్షేమో అన్నట్లు దూసుకుపోయింది. – ఇందులో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో అన్నట్లు’ అనే పదాలు, వేగంగా వెళ్తున్న కారును పక్షిగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తాయి.
44. ‘సంసారలత’ – దీనిలోని అలంకారాన్ని గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: A) రూపకం
వివరణ: సంసారం అనెడి లత. సంసారానికి, లతకు అభేదం చెప్పబడింది.
45. గీత గానం కోకిల గానం వలె మధురంగా ఉంది. – ఇందులో ‘ఉపమవాచకం’ ఏది?
సరైన సమాధానం: D) వలె
వివరణ: పోలికను తెలిపే పదాన్ని ఉపమవాచకం అంటారు. ఇక్కడ ‘వలె’ అనేది ఆ పనిని చేస్తుంది.
46. ఈ ప్రపంచం ఒక నాటకరంగం. – ఈ వాక్యంలో ఉన్న అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: ప్రపంచమే నాటకరంగం అని, రెండింటికీ భేదం లేదని చెప్పడం జరిగింది. కాబట్టి ఇది రూపకం.
47. ఆ కళ్లలోని మెరుపు, ఆకాశంలోని మెరుపేమో! – ఇందులో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: A) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో’ అనే పదం, కళ్లలోని మెరుపును ఆకాశంలోని మెరుపుగా ఊహించడాన్ని తెలుపుతుంది.
48. ‘శోకాగ్ని’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం గుర్తించండి.
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: శోకం అనెడి అగ్ని. శోకానికి, అగ్నికి అభేదం చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం.
49. పాములా మెలికలు తిరుగుతున్న నది. – ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) ఉపమ
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి నదిని పాముతో పోల్చారు.
50. ఆ పర్వతం ఆకాశానికి నిచ్చెనయా అన్నట్లుంది. – ఇందులో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘అన్నట్లుంది’ అనే పదం, పర్వతాన్ని ఆకాశానికి నిచ్చెనగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ఉత్ప్రేక్ష.
మరికొన్ని ప్రశ్నలు (51-100)
51. ‘కోపాగ్ని’ అనే పదంలో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: A) రూపకం
వివరణ: కోపం అనెడి అగ్ని. కోపానికి, అగ్నికి అభేదం చెప్పబడింది.
52. పక్షి వలె స్వేచ్ఛగా ఎగరాలి. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం ఏది?
సరైన సమాధానం: A) ఉపమ
వివరణ: ‘వలె’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి స్వేచ్ఛను పక్షితో పోల్చారు.
53. ఈ సరస్సు భూదేవికి అద్దమేమో అన్నట్లుంది. – ఇందులో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో అన్నట్లుంది’ అనే పదాలు, సరస్సును భూదేవికి అద్దంగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
54. ‘జీవనయానం’ – ఈ పదంలో ఉన్న అలంకారం ఏమిటి?
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: జీవనం అనెడి యానం (ప్రయాణం). రెండింటికీ అభేదం చెప్పబడింది.
55. ఉపమేయంలో ఉపమాన ధర్మాన్ని ఆరోపించి చెప్పడం ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) రూపకాలంకారం
వివరణ: ఉపమేయంపై ఉపమాన ధర్మాన్ని ఆరోపించడాన్నే (అంటే, రెండూ ఒకటే అని చెప్పడాన్ని) రూపకాలంకారం అంటారు.
56. ఆ అమ్మాయి గొంతు వీణానాదంలా ఉంది. ఇందులో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) ఉపమ
వివరణ: ‘లా’ అనే ఉపమవాచకం ఉపయోగించి గొంతును వీణానాదంతో పోల్చారు.
57. ‘వాక్సుధ’ – ఈ పదంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: A) రూపకం
వివరణ: వాక్కు అనెడి సుధ (అమృతం). వాక్కుకు, అమృతానికి అభేదం చెప్పబడింది.
58. ఆకాశంలోని చంద్రుడు, వెండి పళ్లెమేమో అన్నట్లు ప్రకాశిస్తున్నాడు. ఇది ఏ అలంకారం?
సరైన సమాధానం: C) ఉత్ప్రేక్ష
వివరణ: ‘ఏమో అన్నట్లు’ అనే పదాలు, చంద్రుడిని వెండి పళ్లెంగా ఊహించడాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
59. మా నాన్నగారు మా కుటుంబానికి కల్పవృక్షం. – ఈ వాక్యంలో అలంకారం?
సరైన సమాధానం: B) రూపకం
వివరణ: నాన్నగారే కల్పవృక్షం అని అభేదం చెప్పబడింది. ‘కల్పవృక్షం లాంటివారు’ అని చెప్పలేదు.
60. ఆమె పాదాలు పద్మాల వలె మృదువుగా ఉన్నాయి. – ఇందులో ‘సమానధర్మం’ ఏది?
సరైన సమాధానం: C) మృదువుగా ఉండటం
వివరణ: ఉపమేయానికి (పాదాలు), ఉపమానానికి (పద్మాలు) ఉన్న ఉమ్మడి గుణం ‘మృదువుగా ఉండటం’.