వివరణ: శ్రీశ్రీ అనే కలం పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన మహాకవి పూర్తి పేరు శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు.
2. ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవిత శ్రీశ్రీ ఏ కావ్యం నుండి గ్రహించబడింది?
a) ఖడ్గసృష్టి
b) మరోప్రస్థానం
c) మహాప్రస్థానం
d) సిరిసిరిమువ్వ
సరియైన సమాధానం: (c) మహాప్రస్థానం
వివరణ: ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవిత తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిన ‘మహాప్రస్థానం’ అనే కవితా సంకలనం లోనిది.
3. “నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను” – ఈ పంక్తిలో ‘సమిధ’ అనగా అర్థం ఏమిటి?
a) ఆయుధం
b) యజ్ఞంలో వాడే కర్రపుల్ల
c) అగ్ని
d) నీరు
సరియైన సమాధానం: (b) యజ్ఞంలో వాడే కర్రపుల్ల
వివరణ: యజ్ఞంలో అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేయడానికి ఉపయోగించే చిన్న కర్రపుల్లను ‘సమిధ’ అంటారు. కవి సమాజ మార్పు అనే యజ్ఞానికి తన వంతు సహకారాన్ని అందిస్తానని ఈ పంక్తిలో చెప్పారు.
4. శ్రీశ్రీ ఏ సాహిత్య ఉద్యమానికి ప్రవక్తగా ప్రసిద్ధి చెందారు?
a) భావ కవిత్వం
b) దిగంబర కవిత్వం
c) విప్లవ కవిత్వం
d) అభ్యుదయ కవిత్వం
సరియైన సమాధానం: (d) అభ్యుదయ కవిత్వం
వివరణ: శ్రీశ్రీ తెలుగులో అభ్యుదయ కవిత్వ ఉద్యమానికి మార్గదర్శకుడిగా, ఆద్యుడిగా కీర్తించబడ్డారు.
5. “పదండి ముందుకు పదండి త్రోసుకు” – ఈ పిలుపులో కవి ఆంతర్యం ఏమిటి?
a) యుద్ధానికి వెళ్ళమని
b) ప్రగతి పథంలోకి దూసుకుపొమ్మని
c) దేశం విడిచి వెళ్ళమని
d) పాత సంప్రదాయాలను పాటించమని
సరియైన సమాధానం: (b) ప్రగతి పథంలోకి దూసుకుపొమ్మని
వివరణ: పాత భావాలను, అడ్డంకులను తొలగించుకొని సమాజాన్ని ప్రగతి మార్గంలో ముందుకు నడపాలని యువతకు శ్రీశ్రీ ఇచ్చిన పిలుపు ఇది.
6. ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవితలో కవి దేనిని ఉద్దేశించి తన ప్రతిజ్ఞను ప్రకటించాడు?
a) వ్యక్తిగత ఉన్నతి
b) ప్రపంచ సౌభాగ్యం
c) కుటుంబ గౌరవం
d) స్నేహితుల కోసం
సరియైన సమాధానం: (b) ప్రపంచ సౌభాగ్యం
వివరణ: ఈ కవితలో కవి తన గళాన్ని, తన కవిత్వాన్ని ప్రపంచ శ్రేయస్సు కోసం, పీడిత ప్రజల విముక్తి కోసం అంకితం చేస్తున్నట్లు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
7. శ్రీశ్రీ కవిత్వంలో కనిపించే ప్రధాన లక్షణం ఏది?
a) శృంగారం
b) భక్తి
c) చైతన్యం, ఉత్తేజం
d) హాస్యం
సరియైన సమాధానం: (c) చైతన్యం, ఉత్తేజం
వివరణ: శ్రీశ్రీ కవిత్వం పీడిత, తాడిత ప్రజలలో చైతన్యాన్ని నింపి, వారిని ఉత్తేజపరిచే శక్తితో నిండి ఉంటుంది.
8. “కాదేదీ కవితకనర్హం” అన్నది ఎవరు?
a) విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
b) తిలక్
c) శ్రీశ్రీ
d) దాశరథి
సరియైన సమాధానం: (c) శ్రీశ్రీ
వివరణ: కుక్కపిల్ల, సబ్బుబిళ్ళ, అగ్గిపుల్ల… ఇలా ప్రపంచంలో కవిత్వానికి అనర్హమైన వస్తువు ఏదీ లేదని శ్రీశ్రీ తన కవిత్వంలో ప్రకటించారు.
9. శ్రీశ్రీకి లభించిన ప్రసిద్ధ పురస్కారం ఏది?
a) జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం
b) సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు
c) పద్మ విభూషణ్
d) భారతరత్న
సరియైన సమాధానం: (b) సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు
వివరణ: శ్రీశ్రీ తన సాహిత్య సేవకు గాను ప్రతిష్టాత్మకమైన సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డును అందుకున్నారు.
10. ‘మహాప్రస్థానం’ కావ్యం ఏ సంవత్సరంలో ప్రచురించబడింది?
a) 1940
b) 1950
c) 1960
d) 1930
సరియైన సమాధానం: (b) 1950
వివరణ: శ్రీశ్రీ రచించిన ఈ అద్భుత కావ్యం 1950లో పుస్తకరూపంలో ప్రచురించబడింది, అయితే ఇందులోని కవితలు 1934-1940 మధ్య కాలంలో రాశారు.
11. శ్రీశ్రీ ఏ శతాబ్దపు కవి?
a) 19వ శతాబ్దం
b) 20వ శతాబ్దం
c) 18వ శతాబ్దం
d) 21వ శతాబ్దం
సరియైన సమాధానం: (b) 20వ శతాబ్దం
వివరణ: శ్రీశ్రీ (1910-1983) 20వ శతాబ్దంలో తెలుగు సాహిత్యాన్ని శాసించిన మహాకవి.
12. “భూమ్యాకాశాల సంధ్యా సమయాన” కవి ఏం విన్నానని చెప్పాడు?
a) విప్లవ శంఖారావం
b) పక్షుల కిలకిలారావాలు
c) ప్రణవనాదం
d) సంగీత స్వరాలు
సరియైన సమాధానం: (a) విప్లవ శంఖారావం
వివరణ: ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవితలో, ఒక కొత్త యుగం రాబోతోందని సూచిస్తూ, తాను విప్లవ శంఖారావాన్ని విన్నానని కవి పేర్కొన్నాడు.
13. ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవితలో కవి ఎవరి పక్షాన నిలుస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు?
a) ధనికులు, పాలకులు
b) పండితులు, మేధావులు
c) పీడితులు, బాధితులు, బానిసలు
d) తన కుటుంబ సభ్యులు
సరియైన సమాధానం: (c) పీడితులు, బాధితులు, బానిసలు
వివరణ: సమాజంలో అణచివేతకు గురవుతున్న వారి పక్షాన నిలబడి, వారి విముక్తి కోసం పోరాడతానని శ్రీశ్రీ ఈ కవితలో స్పష్టంగా ప్రకటించారు.
14. శ్రీశ్రీ కవిత్వంపై ఏ పాశ్చాత్య సాహిత్య సిద్ధాంత ప్రభావం ఉంది?
a) రొమాంటిసిజం (Romanticsm)
b) సర్రియలిజం (Surrealism)
c) ఎగ్జిస్టెన్షియలిజం (Existentialism)
d) రియలిజం (Realism)
సరియైన సమాధానం: (b) సర్రియలిజం (Surrealism)
వివరణ: శ్రీశ్రీ తన కవిత్వంలో భావ వ్యక్తీకరణకు సర్రియలిజం మరియు సింబాలిజం వంటి పాశ్చాత్య ప్రక్రియలను ఉపయోగించారు.
వివరణ: ఈ పంక్తులు కవి యొక్క దృఢ సంకల్పాన్ని, అతని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని మరియు అతని లక్ష్యం యొక్క గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తాయి.
16. ‘మహాప్రస్థానం’ అనే శీర్షికకు అర్థం ఏమిటి?
a) చిన్న ప్రయాణం
b) విశ్రాంతి
c) గొప్ప ప్రయాణం లేదా అంతిమ యాత్ర
d) తిరోగమనం
సరియైన సమాధానం: (c) గొప్ప ప్రయాణం లేదా అంతిమ యాత్ర
వివరణ: ‘మహాప్రస్థానం’ అంటే ఒక గొప్ప లక్ష్యం వైపు సాగే ప్రయాణం. పాండవుల స్వర్గారోహణ ప్రయాణాన్ని కూడా మహాప్రస్థానం అంటారు. ఇక్కడ శ్రీశ్రీ సమాజ మార్పు అనే గొప్ప ప్రయాణాన్ని ఉద్దేశించారు.
17. శ్రీశ్రీ ఉపయోగించిన ఛందస్సు?
a) ఉత్పలమాల, చంపకమాల
b) కందం, సీసం
c) వచన కవిత, మాత్రాఛందస్సు
d) ద్విపద
సరియైన సమాధానం: (c) వచన కవిత, మాత్రాఛందస్సు
వివరణ: శ్రీశ్రీ సంప్రదాయ ఛందస్సును పక్కనపెట్టి, భావానికి అనుగుణంగా ఉండే వచన కవితను, మాత్రా ఛందస్సును ఎక్కువగా ఉపయోగించి కొత్త ఒరవడిని సృష్టించారు.
18. “ధనస్వామ్య పద్ధతులు” అనే పదాన్ని శ్రీశ్రీ దేనిని విమర్శించడానికి ఉపయోగించారు?
a) ప్రజాస్వామ్యం
b) రాచరికం
c) పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ
d) సోషలిజం
సరియైన సమాధానం: (c) పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ
వివరణ: ధనవంతులు పేదలను దోపిడీ చేసే పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను శ్రీశ్రీ తీవ్రంగా విమర్శించారు. దానిని కూల్చివేయాలని పిలుపునిచ్చారు.
19. ‘ప్రతిజ్ఞ’ కవితలో “నా అశ్రువొక గీతమై, నా ఆవేశమొక రవమై” అనడంలో కవి భావం ఏమిటి?
a) తన దుఃఖం, ఆవేశం వృధా అయ్యాయని
b) తన వ్యక్తిగత బాధలను, ఆవేశాన్ని సాహిత్యంగా మలుస్తానని
c) తాను ఏడుస్తున్నానని
d) తాను కోపంగా ఉన్నానని
సరియైన సమాధానం: (b) తన వ్యక్తిగత బాధలను, ఆవేశాన్ని సాహిత్యంగా మలుస్తానని
వివరణ: కవి తన కన్నీటిని ఒక పాటగా, తన ఆవేశాన్ని ఒక ధ్వనిగా మార్చి లోకానికి అందిస్తానని, తన అనుభూతులను సార్వజనీనం చేస్తానని అంటున్నాడు.
20. శ్రీశ్రీని ఏమని బిరుదుతో గౌరవిస్తారు?
a) కవి సామ్రాట్
b) అభినవ పోతన
c) ప్రజాకవి
d) మహాకవి
సరియైన సమాధానం: (d) మహాకవి
వివరణ: తెలుగు సాహిత్యంలో శ్రీశ్రీని ‘మహాకవి’ అనే బిరుదుతో అత్యంత గౌరవంగా సంబోధిస్తారు.
2. ఆర్తగీతం – తిలక్ (దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్)
21. తిలక్ పూర్తి పేరు ఏమిటి?
a) బాలగంగాధర తిలక్
b) దేవరకొండ వెంకట తిలక్
c) దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్
d) తిలక్ వర్మ
సరియైన సమాధానం: (c) దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్
వివరణ: కవి తిలక్ పూర్తి పేరు దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్.
22. ‘ఆర్తగీతం’ కవిత తిలక్ ఏ కవితా సంపుటి లోనిది?
a) గోరవంకలు
b) తిలక్ కథలు
c) అమృతం కురిసిన రాత్రి
d) ప్రభాతము-సంధ్య
సరియైన సమాధానం: (c) అమృతం కురిసిన రాత్రి
వివరణ: ఆర్తగీతం కవిత, తిలక్కు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును తెచ్చిపెట్టిన ప్రసిద్ధ కవితా సంపుటి ‘అమృతం కురిసిన రాత్రి’ లోనిది.
23. ‘ఆర్తగీతం’లో ‘ఆర్త’ అనగా అర్థం ఏమిటి?
a) సంతోషం
b) దుఃఖం, బాధ
c) కోపం
d) ధైర్యం
సరియైన సమాధానం: (b) దుఃఖం, బాధ
వివరణ: ‘ఆర్తి’ అంటే తీవ్రమైన బాధ లేదా దుఃఖం. ‘ఆర్తగీతం’ అంటే బాధతో కూడిన పాట.
24. “నా అక్షరాలు వెన్నెల్లో ఆడుకునే అందమైన ఆడపిల్లలు” అని వర్ణించుకున్న కవి ఎవరు?
a) శ్రీశ్రీ
b) తిలక్
c) దాశరథి
d) సినారె
సరియైన సమాధానం: (b) తిలక్
వివరణ: తిలక్ తన కవిత్వం యొక్క సౌందర్యాన్ని, సున్నితత్వాన్ని వర్ణిస్తూ ఈ అద్భుతమైన పంక్తులు రాశారు. ఆయన కవిత్వంలో అభ్యుదయం, సౌందర్యం రెండూ ఉంటాయి.
25. ‘ఆర్తగీతం’ కవితలో కవి ఎవరి దుఃఖాన్ని వర్ణించాడు?
వివరణ: ఈ కవితలో కవి వీధుల్లో అనాథలుగా తిరిగే పిల్లలు, ఆకలితో అలమటించేవారు, రోగుల బాధలను ఆర్ద్రంగా వర్ణించారు.
26. తిలక్ కవిత్వంలో కనిపించే రెండు ప్రధాన ధోరణులు ఏవి?
a) శృంగారం మరియు వీరం
b) భక్తి మరియు హాస్యం
c) అభ్యుదయం మరియు సౌందర్యారాధన
d) విప్లవం మరియు శాంతి
సరియైన సమాధానం: (c) అభ్యుదయం మరియు సౌందర్యారాధన
వివరణ: తిలక్ కవిత్వంలో ఒకవైపు శ్రీశ్రీలా సమాజంలోని పీడనను చిత్రించే అభ్యుదయ దృక్పథం, మరోవైపు కృష్ణశాస్త్రిలా సున్నితమైన సౌందర్యారాధన కనిపిస్తాయి. ఈ రెండింటినీ సమన్వయం చేసిన గొప్ప కవి తిలక్.
27. ‘అమృతం కురిసిన రాత్రి’ కావ్యానికి తిలక్కు ఏ పురస్కారం లభించింది?
a) జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం
b) కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
c) పద్మశ్రీ
d) వ్యాస సమ్మాన్
సరియైన సమాధానం: (b) కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం
వివరణ: తిలక్ మరణానంతరం, 1970లో ‘అమృతం కురిసిన రాత్రి’ కవితా సంపుటికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
28. ‘ఆర్తగీతం’ కవితలో “దేవుడికి కూడా నిద్రపట్టనివ్వని”ది ఏది?
a) భక్తుల ప్రార్థనలు
b) బాధితుల ఆర్తనాదాలు
c) పండుగల కోలాహలం
d) దేవాలయ గంటలు
సరియైన సమాధానం: (b) బాధితుల ఆర్తనాదాలు
వివరణ: సమాజంలో ఆకలి, రోగాలతో బాధపడే వారి ఆర్తనాదాలు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నాయంటే, అవి దేవుడికి కూడా నిద్రపట్టనివ్వవని కవి ఆవేదన వ్యక్తం చేశాడు.
వివరణ: తిలక్ కవిత్వం సున్నితమైన పదాలతో, అందమైన భావాలతో నిండి ఉంటుంది. అందువల్ల ఆయన కవిత్వాన్ని సౌందర్య లావణ్యం, భావనా సౌకుమార్యం కలిగినదిగా విమర్శకులు ప్రశంసించారు.
30. ‘ఆర్తగీతం’ కవితలో కవి వ్యక్తం చేసిన ప్రధాన భావం ఏమిటి?
a) ప్రకృతి ఆరాధన
b) దేశభక్తి
c) మానవతావాదం, కరుణ
d) దైవభక్తి
సరియైన సమాధానం: (c) మానవతావాదం, కరుణ
వివరణ: ఈ కవితలో ప్రధానంగా కనిపించేది తోటి మనుషుల బాధలను చూసి చలించిపోయే మానవతావాదం మరియు కరుణ.
31. తిలక్ ఏ జిల్లాలో జన్మించారు?
a) గుంటూరు జిల్లా
b) కృష్ణా జిల్లా
c) పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
d) తూర్పు గోదావరి జిల్లా
సరియైన సమాధానం: (c) పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
వివరణ: దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్ పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తణుకు సమీపంలోని మండపాక గ్రామంలో జన్మించారు.
32. “రాత్రిని చీల్చుకుంటూ ప్రజ్వలించే వీధిదీపం” – ఈ వర్ణన దేనికి ప్రతీక?
a) చీకటిలో వెలుగు
b) ఆధునిక సాంకేతికత
c) నిరాశలో ఆశాకిరణం
d) నగర సౌందర్యం
సరియైన సమాధానం: (c) నిరాశలో ఆశాకిరణం
వివరణ: ‘ఆర్తగీతం’లో ఈ వర్ణన సమాజంలోని అంతులేని చీకటి లాంటి దుఃఖంలో, ఏదో ఒక చిన్న ఆశాకిరణం ఉంటుందని సూచిస్తుంది.
33. తిలక్ కవి కాకుండా మరో ఏ ప్రక్రియలో ప్రసిద్ధుడు?
a) నవలా రచయిత
b) నాటక కర్త
c) కథా రచయిత
d) వ్యాసకర్త
సరియైన సమాధానం: (c) కథా రచయిత
వివరణ: తిలక్ గొప్ప కవి మాత్రమే కాదు, ‘తిలక్ కథలు’ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన అద్భుతమైన కథా రచయిత కూడా.
34. “ఆకలి కేకలతో, అంటురోగాలతో…” సాగే ఈ కవితలోని శైలి?
a) వ్యంగ్యాత్మకం
b) హాస్యాత్మకం
c) వాస్తవికత, ఆర్ద్రత
d) కాల్పనికం
సరియైన సమాధానం: (c) వాస్తవికత, ఆర్ద్రత
వివరణ: ఈ కవిత సమాజంలోని కఠోర వాస్తవాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపుతూ, పాఠకుల హృదయాన్ని కరిగించే ఆర్ద్రతతో నిండి ఉంటుంది.
35. తిలక్ అకాల మరణం పొందినప్పుడు ఆయన వయస్సు ఎంత?
a) 64
b) 54
c) 44
d) 74
సరియైన సమాధానం: (c) 44
వివరణ: తిలక్ 1922లో జన్మించి, 1966లో కేవలం 44 ఏళ్ల వయసులోనే మరణించారు. ఆయన జీవించి ఉంటే తెలుగు సాహిత్యం మరింత సుసంపన్నమయ్యేది.
36. “నా కవిత్వం కాదొక తత్వం… అంతకుమించి అది ఒక మంత్రం” అన్న కవి?
a) జాషువా
b) సినారె
c) తిలక్
d) శ్రీశ్రీ
సరియైన సమాధానం: (c) తిలక్
వివరణ: తన కవిత్వం కేవలం సిద్ధాంతం కాదని, అది హృదయాలను కదిలించే ఒక మంత్రంలాంటిదని తిలక్ పేర్కొన్నారు.
37. ‘ఆర్తగీతం’ కవితలో ఎవరిని “పుటకతోనే మూటగట్టుకువచ్చిన యాతన” అని వర్ణించారు?
వివరణ: కవితలో అప్పుడే పుట్టి రోడ్డుపై వదిలేయబడిన శిశువును చూసి కవి చలించి, ఆ శిశువు పుట్టుకతోనే బాధల మూటను మోసుకొచ్చాడని ఆర్ద్రంగా వర్ణించాడు.
38. తిలక్ కవిత్వం ఏ రెండు కవిత్వ ధోరణుల మధ్య వారధి వంటిది?
a) ప్రాచీన, నవీన
b) భావ కవిత్వం, అభ్యుదయ కవిత్వం
c) దిగంబర కవిత్వం, విప్లవ కవిత్వం
d) పద్య కవిత్వం, వచన కవిత్వం
సరియైన సమాధానం: (b) భావ కవిత్వం, అభ్యుదయ కవిత్వం
వివరణ: తిలక్ భావ కవిత్వంలోని సౌందర్యాన్ని, అభ్యుదయ కవిత్వంలోని సామాజిక స్పృహను తన కవిత్వంలో విలీనం చేసి ఒక కొత్త మార్గాన్ని సృష్టించారు.
39. ‘ఆర్తగీతం’ కవిత ముగింపు ఎలా ఉంటుంది?
a) ఆశావాద దృక్పథంతో
b) నిరాశతో
c) ఒక ప్రశ్నతో
d) ఒక హెచ్చరికతో
సరియైన సమాధానం: (a) ఆశావాద దృక్పథంతో
వివరణ: కవితలో ఎంత దుఃఖాన్ని వర్ణించినా, చివరికి మానవతావాదమనే దీపం వెలిగించి చీకటిని తరిమివేయాలని, ఒక మంచి రోజు వస్తుందనే ఆశతో కవిత ముగుస్తుంది.
40. తిలక్ సాహిత్యంపై ఎవరి ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది?
a) షెల్లీ, కీట్స్
b) గురజాడ, రాయప్రోలు
c) శ్రీశ్రీ, కృష్ణశాస్త్రి
d) వేమన, పోతన
సరియైన సమాధానం: (c) శ్రీశ్రీ, కృష్ణశాస్త్రి
వివరణ: అభ్యుదయ కవిత్వంలో శ్రీశ్రీ, భావ కవిత్వంలో దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి… ఈ ఇద్దరు మహాకవుల ప్రభావం తిలక్ కవిత్వంపై స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
3. మహానౌత్రోదయం – దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు
41. దాశరథి పూర్తి పేరు ఏమిటి?
a) దాశరథి వెంకటాచార్యులు
b) దాశరథి రంగాచార్యులు
c) దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు
d) దాశరథి నరసింహాచార్యులు
సరియైన సమాధానం: (c) దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు
వివరణ: ‘దాశరథి’గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ కవి పూర్తి పేరు దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు.
42. “నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ” అని గర్వంగా ప్రకటించిన కవి ఎవరు?
a) కాళోజీ నారాయణరావు
b) దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు
c) గద్దర్
d) అందెశ్రీ
సరియైన సమాధానం: (b) దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు
వివరణ: తెలంగాణ నేల గొప్పతనాన్ని, సాంస్కృతిక వైభవాన్ని చాటిచెబుతూ దాశరథి ఈ ప్రసిద్ధ వాక్యాన్ని రాశారు.
43. ‘మహానౌత్రోదయం’ కవిత దేనిని వర్ణిస్తుంది?
a) సూర్యోదయం
b) భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోదయం
c) చంద్రోదయం
d) విప్లవోద్యమం
సరియైన సమాధానం: (b) భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోదయం
వివరణ: ‘మహానౌత్రోదయం’ అంటే ‘గొప్ప నూతన ఉదయం’. ఈ కవితలో 1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన శుభ సందర్భాన్ని కవి వర్ణించారు.
44. దాశరథి నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి జైలుకు వెళ్ళినప్పుడు జైలు గోడలపై రాసిన కావ్యం ఏది?
a) రుద్రవీణ
b) మహాంధ్రోదయం
c) తిమిరంతో సమరం
d) అగ్నిధార
సరియైన సమాధానం: (d) అగ్నిధార
వివరణ: నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన దాశరథి, నిజామాబాద్ జైలులో ఉన్నప్పుడు బొగ్గుతో జైలు గోడలపై పద్యాలు రాశారు. అవే తరువాత ‘అగ్నిధార’ కావ్యంగా ప్రచురితమయ్యాయి.
45. దాశరథికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు తెచ్చిపెట్టిన రచన ఏది?
a) అగ్నిధార
b) రుద్రవీణ
c) తిమిరంతో సమరం
d) మహాబోధి
సరియైన సమాధానం: (c) తిమిరంతో సమరం
వివరణ: దాశరథి రచించిన ‘తిమిరంతో సమరం’ అనే కవితా సంపుటికి 1974లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
46. ‘మహానౌత్రోదయం’లో “హింసాదేవి కరాళ నృత్యగతికిన్ ఈ నేల బ్రేలింది” అనడంలో కవి ఉద్దేశం ఏమిటి?
a) భూకంపం వచ్చింది
b) స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో జరిగిన హింస, రక్తపాతం
c) దేవత కోపం
d) యుద్ధం
సరియైన సమాధానం: (b) స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో జరిగిన హింస, రక్తపాతం
వివరణ: స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన పోరాటంలో, ముఖ్యంగా దేశ విభజన సమయంలో జరిగిన హింసను, రక్తపాతాన్ని చూసి కవి ఈ విధంగా ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
47. దాశరథి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ఏ గౌరవ పదవిని అలంకరించారు?
a) ముఖ్యమంత్రి
b) గవర్నర్
c) ఆస్థాన కవి
d) సాహిత్య అకాడమీ ఛైర్మన్
సరియైన సమాధానం: (c) ఆస్థాన కవి
వివరణ: దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి రెండవ ఆస్థాన కవిగా పనిచేసి గౌరవం పొందారు.
వివరణ: సినారె సాహిత్యంలో మానవతావాదం, సామాజిక అభ్యుదయం, ప్రకృతి సౌందర్యం వంటి అంశాలు ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి.
78. ‘ప్రపంచపదులు’ అనేది సినారె సృష్టించిన ఒక కొత్త సాహిత్య ప్రక్రియ. ‘పదులు’ అంటే?
a) పది పంక్తుల కవిత
b) చిన్న కవితలు (Mini Poems)
c) పద్యాలు
d) పాటలు
సరియైన సమాధానం: (b) చిన్న కవితలు (Mini Poems)
వివరణ: సినారె సృష్టించిన ‘ప్రపంచపదులు’ అనేవి మూడు లేదా నాలుగు పంక్తులలో లోతైన భావాన్ని చెప్పే చిన్న కవితలు. ఇవి చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
79. “నా పేరు నారాయణ రెడ్డి, నా ఊరు _____” – సినారె తన గురించి చెప్పుకున్న ఊరు?
a) కరీంనగర్
b) హనుమాజీపేట
c) ఈ ధరిత్రి
d) తెలంగాణ
సరియైన సమాధానం: (c) ఈ ధరిత్రి
వివరణ: తనది ఒక ఊరు, ఒక ప్రాంతం కాదని, ఈ భూమి అంతా తనదేనని, తాను విశ్వమానవుడినని సినారె ఈ మాటల ద్వారా ప్రకటించారు.
80. సినారెకు జ్ఞానపీఠ అవార్డు అందుకున్న ఎన్నవ తెలుగు రచయిత?
a) మొదటి
b) రెండవ
c) మూడవ
d) నాల్గవ
సరియైన సమాధానం: (b) రెండవ
వివరణ: తెలుగులో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అందుకున్న మొదటివారు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ (‘రామాయణ కల్పవృక్షం’ కోసం), రెండవవారు డా. సి. నారాయణ రెడ్డి (‘విశ్వంభర’ కోసం).
5. నా దేశం నా ప్రజలు – గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ
81. గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ ఏ కలం పేరుతో ప్రసిద్ధులు?
a) గుంటూరు కవి
b) శేషేంద్ర
c) శర్మ
d) శేషయ్య
సరియైన సమాధానం: (b) శేషేంద్ర
వివరణ: గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ సాహితీలోకంలో ‘శేషేంద్ర’ అనే పేరుతో సుప్రసిద్ధులు.
82. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కవిత ఏ కవితా సంపుటి నుండి గ్రహించబడింది?
a) మండే సూర్యుడు
b) గొరిల్లా
c) నా దేశం, నా ప్రజలు
d) రక్తరేఖ
సరియైన సమాధానం: (c) నా దేశం, నా ప్రజలు
వివరణ: ఈ కవిత ఆయన ప్రసిద్ధ కవితా సంపుటి అయిన ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ లోని శీర్షిక కవిత.
83. “నేను నా దేశపు వీధుల్లో ఒంటరిగా నడుస్తున్నాను…” అని కవితను ప్రారంభించిన కవి?
a) శ్రీశ్రీ
b) తిలక్
c) శేషేంద్ర శర్మ
d) దాశరథి
సరియైన సమాధానం: (c) శేషేంద్ర శర్మ
వివరణ: ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కవిత ఈ ఆలోచనాత్మకమైన, విషాదభరితమైన పంక్తితో ప్రారంభమవుతుంది.
84. శేషేంద్ర శర్మ కవిత్వంలో ప్రధానంగా కనిపించేది?
a) కేవలం ప్రశంస
b) సామాజిక విమర్శ, ఆవేదన
c) హాస్యం
d) శృంగారం
సరియైన సమాధానం: (b) సామాజిక విమర్శ, ఆవేదన
వివరణ: శేషేంద్ర శర్మ తన కవిత్వంలో సమాజంలోని అసమానతలు, పాలకుల వైఫల్యాలు, ప్రజల దుస్థితిని తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ, ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
85. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కావ్యానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
a) 1984
b) 1994
c) 2004
d) 1974
సరియైన సమాధానం: (b) 1994
వివరణ: శేషేంద్ర శర్మ రచించిన ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ అనే ఆధునిక ఇతిహాసానికి (Modern Epic) 1994లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
86. ఈ కవితలో కవి దేశాన్ని దేనితో పోల్చాడు?
a) ఒక ఉద్యానవనం
b) ఒక దేవాలయం
c) ఒక అగ్నిపర్వతం, ఒక గాయం
d) ఒక పండుగ
సరియైన సమాధానం: (c) ఒక అగ్నిపర్వతం, ఒక గాయం
వివరణ: దేశంలోని సమస్యలు, బాధలను చూసి చలించిన కవి, తన దేశం పైకి ప్రశాంతంగా కనిపించినా లోపల అగ్నిపర్వతంలా కుములుతోందని, ఒక పెద్ద గాయంలా ఉందని వర్ణించాడు.
87. శేషేంద్ర శర్మ సృష్టించిన సాహిత్య ప్రక్రియ ఏది?
a) గజల్
b) రుబాయీ
c) కవిసేన మ్యానిఫెస్టో
d) ప్రపంచపదులు
సరియైన సమాధానం: (c) కవిసేన మ్యానిఫెస్టో
వివరణ: శేషేంద్ర శర్మ ‘కవిసేన’ అనే ఒక సాహిత్య ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించి, దానికి ఒక మ్యానిఫెస్టోను కూడా రాశారు.
88. “సముద్రంలాగా ఉంది నా దేశం…” అని కవి అనడంలో ఆంతర్యం ఏమిటి?
a) నా దేశం చాలా విశాలమైనది
b) నా దేశంలో అలలు ఉన్నాయి
c) పైకి ప్రశాంతంగా కనిపించినా, లోపల అంతులేని క్షోభ, అలజడి ఉంది
d) నా దేశం నీలి రంగులో ఉంది
సరియైన సమాధానం: (c) పైకి ప్రశాంతంగా కనిపించినా, లోపల అంతులేని క్షోభ, అలజడి ఉంది
వివరణ: సముద్రం పైకి ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లు కనిపించినా దాని గర్భంలో ఎన్నో అలజడులు, ప్రవాహాలు ఉంటాయి. అలాగే తన దేశ ప్రజల గుండెల్లో కూడా అంతులేని క్షోభ దాగి ఉందని కవి భావన.
89. శేషేంద్ర శర్మ ఏ ప్రభుత్వ పదవిలో పనిచేశారు?
a) మునిసిపల్ కమీషనర్
b) కలెక్టర్
c) టీచర్
d) పోలీసు అధికారి
సరియైన సమాధానం: (a) మునిసిపల్ కమీషనర్
వివరణ: గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో మునిసిపల్ కమీషనర్గా ఉన్నత పదవిని నిర్వహించారు.
90. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కవితలో “ప్రజలు తమ నీడల్ని తామే మోస్తున్నారు” అనడంలో అర్థం ఏమిటి?
a) ప్రజలు ఎండలో నడుస్తున్నారు
b) ప్రజలు తమ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి, భారంగా జీవిస్తున్నారు
c) ప్రజలు తమ నీడలతో ఆడుకుంటున్నారు
d) ప్రజలు చాలా బరువులు మోస్తున్నారు
సరియైన సమాధానం: (b) ప్రజలు తమ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి, భారంగా జీవిస్తున్నారు
వివరణ: ఈ పంక్తులు ప్రజల నిస్సహాయతను, నిర్లిప్తతను, తమ జీవితాలను తామే భారంగా ఈడుస్తున్నారనే విషాదకరమైన పరిస్థితిని వర్ణిస్తాయి.
91. శేషేంద్ర శర్మను ఏ దేశం తమ ‘ఫ్రెండ్ ఆఫ్ ది కంట్రీ’గా గౌరవించింది?
a) అమెరికా
b) రష్యా
c) గ్రీస్
d) పోలండ్
సరియైన సమాధానం: (c) గ్రీస్
వివరణ: ఆయన సాహిత్య సేవను గుర్తించి గ్రీస్ ప్రభుత్వం ఆయనను ‘ఫ్రెండ్ ఆఫ్ ది కంట్రీ’గా గౌరవించింది.
92. కవి ప్రకారం, దేశంలోని రోడ్లు ఎలా ఉన్నాయి?
a) విశాలంగా ఉన్నాయి
b) జనంతో కిక్కిరిసి ఉన్నాయి
c) ప్రజల కన్నీళ్లతో తడిసి ఉన్నాయి
d) పూలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి
సరియైన సమాధానం: (c) ప్రజల కన్నీళ్లతో తడిసి ఉన్నాయి
వివరణ: దేశంలోని ప్రజల దుఃఖాన్ని, బాధను వర్ణిస్తూ, ఈ దేశపు రోడ్లన్నీ ప్రజల కన్నీటితో తడిసి ముద్దయ్యాయని కవి ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
93. శేషేంద్ర శర్మ ఏ పాశ్చాత్య కవిచే ప్రభావితులయ్యారు?
a) షేక్స్పియర్
b) వాల్ట్ విట్మన్
c) రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్
d) పాబ్లో నెరుడా
సరియైన సమాధానం: (d) పాబ్లో నెరుడా
వివరణ: చిలీ దేశపు మహాకవి పాబ్లో నెరుడా యొక్క సామాజిక దృక్పథం, కవితా శైలి శేషేంద్ర శర్మను ఎంతగానో ప్రభావితం చేశాయి.
94. “ఈ దేశం మృత్యువుకు పుట్టిన బిడ్డ” అని కవి ఎందుకు అన్నాడు?
a) దేశంలో జననాల కన్నా మరణాలు ఎక్కువ
b) స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన హింస, రక్తపాతాన్ని ఉద్దేశించి
c) దేశంలో ఎప్పుడూ చీకటిగా ఉంటుందని
d) ప్రజలు ఎప్పుడూ భయంతో జీవిస్తారని
సరియైన సమాధానం: (b) స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన హింస, రక్తపాతాన్ని ఉద్దేశించి
వివరణ: దేశ విభజన సమయంలో లక్షలాది మంది ప్రజల మరణాల మధ్య దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిందని, అందువల్ల ఈ దేశం మృత్యువు గర్భంలోంచి పుట్టిందని కవి ఆవేదనతో అన్నారు.
95. శేషేంద్ర శర్మ జన్మస్థలం?
a) గుంటూరు
b) నెల్లూరు
c) కృష్ణా
d) ప్రకాశం
సరియైన సమాధానం: (b) నెల్లూరు
వివరణ: ఆయన పేరులో ‘గుంటూరు’ ఉన్నప్పటికీ, శేషేంద్ర శర్మ నెల్లూరు జిల్లాలోని తోటపల్లి గూడూరులో జన్మించారు.
96. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కవితలో కవి వ్యక్తం చేసిన ప్రధాన భావోద్వేగం?
a) సంతోషం, గర్వం
b) కోపం, నిరాశ
c) ప్రేమ, కరుణ
d) బాధ, ఆవేదన, ప్రేమ
సరియైన సమాధానం: (d) బాధ, ఆవేదన, ప్రేమ
వివరణ: దేశ దుస్థితిని చూసి కవి బాధపడతాడు, ఆవేదన చెందుతాడు. కానీ ఆ బాధ, ఆవేదనల వెనుక తన దేశం, తన ప్రజల పట్ల అంతులేని ప్రేమ దాగి ఉంది.
97. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ ఏ సాహిత్య ప్రక్రియకు చెందింది?
a) ఖండ కావ్యం
b) గేయ కావ్యం
c) వచన కవితా కావ్యం (ఆధునిక ఇతిహాసం)
d) పద్య కావ్యం
సరియైన సమాధానం: (c) వచన కవితా కావ్యం (ఆధునిక ఇతిహాసం)
వివరణ: ఇది వచన కవితా రూపంలో ఉన్న ఒక పెద్ద కావ్యం. దీనిని విమర్శకులు ‘ఆధునిక ఇతిహాసం’ (Modern Epic) అని అభివర్ణించారు.
98. కవి ప్రకారం, ప్రజలు ఏం అమ్మకానికి పెట్టారు?
a) తమ ఇళ్లను
b) తమ పొలాలను
c) తమ కలలను, ఆశయాలను
d) తమ వస్తువులను
సరియైన సమాధానం: (c) తమ కలలను, ఆశయాలను
వివరణ: బతుకు పోరాటంలో ప్రజలు తమ కలలను, ఆశయాలను కూడా బజార్లో అమ్మకానికి పెట్టే దుస్థితికి వచ్చారని కవి ఆవేదన చెందాడు.
99. శేషేంద్ర శర్మ విమర్శనా గ్రంథం ఏది?
a) షోడశి
b) స్వర్ణహంస
c) కవిసేన మ్యానిఫెస్టో
d) పైవన్నీ
సరియైన సమాధానం: (d) పైవన్నీ
వివరణ: షోడశి (రామాయణ రహస్యాలు), స్వర్ణహంస (హర్షుని నైషధంపై విమర్శ) వంటి అనేక పాండిత్యపూరిత విమర్శనా గ్రంథాలను ఆయన రచించారు.
100. ‘నా దేశం, నా ప్రజలు’ కవిత చివరికి ఏ ఆశను వ్యక్తం చేస్తుంది?
a) దేశం నాశనమవుతుందనే భయం
b) ప్రజలు ఎప్పటికీ మారరనే నిరాశ
c) ఈ బాధల నుండి, గాయాల నుండి ఒక కొత్త సూర్యుడు ఉదయిస్తాడనే ఆశ
d) ఏ ఆశ లేకుండా ముగుస్తుంది
సరియైన సమాధానం: (c) ఈ బాధల నుండి, గాయాల నుండి ఒక కొత్త సూర్యుడు ఉదయిస్తాడనే ఆశ
వివరణ: కవిత మొత్తం విషాదం, ఆవేదనతో నిండి ఉన్నప్పటికీ, చివరికి ఈ దేశం యొక్క గాయపడిన గుండెల్లోంచే ఒక నూతన శక్తి, ఒక కొత్త ఉదయం వస్తుందనే బలమైన ఆశావాదంతో కవి కవితను ముగిస్తాడు.