1. ప్రహ్లాద చరిత్ర – పోతన (1-25)
1. ‘ప్రహ్లాద చరిత్ర’ను రచించిన కవి ఎవరు?
సమాధానం: C) పోతన
వివరణ: ప్రహ్లాద చరిత్రను బమ్మెర పోతన రచించారు. ఈయన శ్రీమద్భాగవతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. ఈయనను ‘సహజ పండితుడు’ అని అంటారు.
2. ప్రహ్లాద చరిత్ర, భాగవతంలోని ఏ స్కంధంలో ఉంది?
సమాధానం: C) సప్తమ స్కంధం
వివరణ: శ్రీమద్భాగవతంలోని సప్తమ స్కంధంలో ప్రహ్లాదుని కథ, హిరణ్యకశిపుని వధ, నరసింహావతారం వంటి ఘట్టాలు వర్ణించబడ్డాయి.
3. ప్రహ్లాదుని తండ్రి ఎవరు?
సమాధానం: B) హిరణ్యకశిపుడు
వివరణ: ప్రహ్లాదుడు రాక్షస రాజైన హిరణ్యకశిపుని కుమారుడు. తండ్రి విష్ణు ద్వేషి అయితే, కుమారుడు పరమ విష్ణు భక్తుడు.
4. “కంజాక్షునకు గాని కాయంబు కాయమే” – ఈ పద్య పాదం ఏ ఘట్టంలోనిది?
సమాధానం: C) ప్రహ్లాద చరిత్ర
వివరణ: విష్ణువును కీర్తించని జీవితం వ్యర్థమని ప్రహ్లాదుడు తన తోటి బాలురకు హితబోధ చేసే సందర్భంలోని పద్యమిది. ‘కంజాక్షుడు’ అంటే విష్ణువు.
5. హిరణ్యకశిపుడు ప్రహ్లాదుని విద్యాభ్యాసం కోసం ఎవరి వద్దకు పంపాడు?
సమాధానం: B) చండామార్కులు
వివరణ: చండామార్కులు రాక్షస గురువైన శుక్రాచార్యుని కుమారులు. హిరణ్యకశిపుడు తన కుమారునికి రాక్షస విద్యలు నేర్పడానికి వీరి వద్దకు పంపాడు.
6. “ఎందెందు వెదకి జూచిన అందందే గలడు” అని పలికినదెవరు?
సమాధానం: C) ప్రహ్లాదుడు
వివరణ: “నీ విష్ణువు ఎక్కడున్నాడు?” అని హిరణ్యకశిపుడు అడిగినప్పుడు, ప్రహ్లాదుడు “ఆయన సర్వాంతర్యామి, ఎక్కడ వెతికినా అక్కడే ఉంటాడు” అని సమాధానమిచ్చాడు.
7. విష్ణువు హిరణ్యకశిపుని సంహరించడానికి ఏ అవతారం ఎత్తాడు?
సమాధానం: D) నరసింహావతారం
వివరణ: హిరణ్యకశిపుడు పొందిన వరానికి భంగం కలగకుండా, సగం మనిషి, సగం సింహం రూపంలో నరసింహావతారం ఎత్తి, అతడిని సంధ్యా సమయంలో, గడప మీద, తన ఒడిలో పెట్టుకుని గోళ్ళతో చీల్చి చంపాడు.
8. పోతన తన భాగవతాన్ని ఎవరికి అంకితం ఇచ్చాడు?
సమాధానం: A) శ్రీరామచంద్రునికి
వివరణ: “పలికెడిది భాగవతమట, పలికించెడి వాడు రామభద్రుండట” అని చెప్పుకుని, పోతన తన కావ్యాన్ని ఏ రాజుకూ అంకితమివ్వకుండా తన ఇష్టదైవమైన శ్రీరామునికి అంకితం ఇచ్చారు.
9. “చదివించిరి నాన్న! నేను జదువంగలన్…” ఈ మాటలు ఎవరు ఎవరితో అన్నారు?
సమాధానం: B) ప్రహ్లాదుడు హిరణ్యకశిపునితో
వివరణ: గురుకులంలో ఏమి నేర్చుకున్నావు అని తండ్రి అడిగినప్పుడు, ప్రహ్లాదుడు “నన్ను చదివించారు, నేను చదివాను, కానీ అన్ని చదువులలోని మర్మాన్ని తెలుసుకున్నాను” అని వినయంగా సమాధానం చెప్పే సందర్భంలోనిది.
10. ప్రహ్లాదుని తల్లి పేరు ఏమిటి?
సమాధానం: B) కయధు
వివరణ: ప్రహ్లాదుని తల్లి కయధు. హిరణ్యకశిపుడు తపస్సులో ఉన్నప్పుడు, ఇంద్రుడు కయధును అపహరించగా, నారదుడు ఆమెను రక్షించి తన ఆశ్రమంలో ఆశ్రయం ఇస్తాడు. అక్కడే గర్భంలో ఉన్న ప్రహ్లాదుడు నారదుని ద్వారా విష్ణు తత్వాన్ని గ్రహిస్తాడు.
11. పోతనకు గల బిరుదు ఏది?
సమాధానం: C) సహజ పండితుడు
వివరణ: పోతన ఏ గురువు వద్ద అధికారికంగా విద్యనభ్యసించకపోయినా, సహజసిద్ధమైన పాండిత్యంతో, భక్తితో భాగవతం వంటి గొప్ప కావ్యాన్ని రచించినందున ఆయనను ‘సహజ పండితుడు’ అని గౌరవిస్తారు.
12. హిరణ్యకశిపుడు ఎవరి గురించి తపస్సు చేశాడు?
సమాధానం: C) బ్రహ్మ
వివరణ: హిరణ్యకశిపుడు తన సోదరుడైన హిరణ్యాక్షుని వరాహావతారంలో విష్ణువు సంహరించడంతో, విష్ణువుపై పగబట్టి, మరణం లేని వరం కోసం బ్రహ్మదేవుని గురించి ఘోర తపస్సు చేశాడు.
13. ‘శ్రీమద్భాగవతం’ ఏ ప్రక్రియకు చెందినది?
సమాధానం: B) పురాణం
వివరణ: శ్రీమద్భాగవతం అష్టాదశ పురాణాలలో ఒకటి. దీనిని వేదవ్యాసుడు సంస్కృతంలో రచించగా, పోతన తెలుగులోకి అనువదించారు.
14. ప్రహ్లాదుని గుణగణాలలో ప్రధానమైనది ఏది?
సమాధానం: A) అచంచల భక్తి
వివరణ: తండ్రి ఎన్ని చిత్రహింసలు పెట్టినా, మరణభయం చూపినా, ప్రహ్లాదుడు శ్రీహరిపై తన నమ్మకాన్ని, భక్తిని వీడలేదు. అతని అచంచల భక్తియే కథకు మూలం.
15. నరసింహుడు ఎక్కడ నుండి ఆవిర్భవించాడు?
సమాధానం: C) సభలోని స్తంభం నుండి
వివరణ: “ఈ స్తంభంలో నీ విష్ణువు ఉన్నాడా?” అని హిరణ్యకశిపుడు గదతో సభలోని ఒక స్తంభాన్ని పగలగొట్టగా, ప్రచండ గర్జనతో నరసింహస్వామి ఆవిర్భవించాడు.
16. ‘భాగవతంలో భక్తి, పోతనలో యుక్తి’ – దీని అర్థం ఏమిటి?
సమాధానం: C) పోతన తన అనువాదంలో భక్తితో పాటు కవితా చమత్కారాన్ని ప్రదర్శించాడు
వివరణ: ఈ నానుడి ప్రకారం, భాగవతం యొక్క మూలసారం భక్తి అయితే, పోతన దానిని కేవలం అనువదించకుండా, తనదైన శైలిలో, అలంకారాలతో, రసవంతమైన పద్యాలతో సుసంపన్నం చేశాడు.
17. హిరణ్యకశిపుని వధానంతరం నరసింహుని ఉగ్రరూపాన్ని శాంతింపజేసినది ఎవరు?
సమాధానం: C) ప్రహ్లాదుడు
వివరణ: దేవతలందరూ భయపడి దూరంగా ఉండగా, బ్రహ్మదేవుని సూచన మేరకు ప్రహ్లాదుడు నిర్భయంగా నరసింహుని వద్దకు వెళ్లి స్తుతించగా, స్వామి శాంతించాడు.
18. ‘చదువులలో మర్మమెల్ల చదివితి తండ్రీ’ – ఇక్కడ ‘మర్మం’ అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: A) రహస్యం లేదా గూఢార్థం
వివరణ: ఇక్కడ ‘మర్మం’ అంటే చదువుల వెనుక ఉన్న అసలైన సారం, అదే పరమాత్మ తత్వం అని ప్రహ్లాదుని భావం.
19. పోతన భాగవతంలో పూర్తికాని కొన్ని భాగాలను ఎవరు పూర్తి చేశారు?
సమాధానం: D) పై వారందరు
వివరణ: పోతన భాగవతంలో కొన్ని స్కంధాలు అసంపూర్ణంగా ఉండగా, వాటిని బొప్పరాజు గంగయ, ఏర్చూరి సింగన, వెలిగందల నారయ అనే కవులు పూర్తి చేశారని పండితుల అభిప్రాయం.
20. ప్రహ్లాదుని కథ ద్వారా చెప్పబడిన ప్రధాన సందేశం ఏమిటి?
సమాధానం: D) పైవన్నీ
వివరణ: ప్రహ్లాద చరిత్ర ద్వారా హిరణ్యకశిపుని అహంకారం ఎలా నాశనమైందో, ప్రహ్లాదుని భక్తి ఎలా గెలిచిందో మరియు భగవంతుడు సర్వవ్యాపి అని నిరూపించబడింది.
21. హిరణ్యకశిపుడు పొందిన వరాలలో లేనిది ఏది?
సమాధానం: D) దేవతల చేతిలో మరణం రాకూడదు
వివరణ: అతను పొందిన వరం “దేవ, దానవ, యక్ష, కిన్నర, కింపురుష, మనుష్య, మృగాదులచే” మరణం రాకూడదని. ఇందులో దేవతలు కూడా ఉన్నారు. ఇచ్చిన ఆప్షన్స్ లో అన్నీ అతను పొందిన వరాలే, కాని విష్ణువు నరసింహ రూపం (మృగం కాదు, మనిషి కాదు)తో, సంధ్యాసమయంలో (పగలు కాదు, రాత్రి కాదు), గడపపై (ఇంట కాదు, బయట కాదు), గోళ్లతో (ఆయుధం కాదు) చంపాడు.
22. పోతన ఏ శతాబ్దానికి చెందిన కవి?
సమాధానం: C) 15వ శతాబ్దం
వివరణ: పోతన 15వ శతాబ్దానికి చెందిన కవి. ఈయన శ్రీనాథునికి సమకాలికుడు లేదా కొంచెం తరువాతి వాడు అని భావిస్తారు.
23. “మందార మకరంద మాధుర్యమున దేలు మధుపంబు వోవునే మదనములకు” – ఈ పద్య పాదంలో ‘మధుపంబు’ అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: B) తుమ్మెద
వివరణ: ఈ పద్యంలో ప్రహ్లాదుడు, హరి నామ స్మరణ అనే మకరందాన్ని ఆస్వాదించే తన మనసు అనే తుమ్మెద, ఇతర విషయాల వైపు వెళ్ళదని చెబుతాడు. ‘మధుపం’ అంటే తుమ్మెద.
24. పోతన భాగవతానికి మూలం ఏది?
సమాధానం: C) వ్యాసుని శ్రీమద్భాగవత పురాణం
వివరణ: వేదవ్యాసుడు సంస్కృతంలో రచించిన శ్రీమద్భాగవత పురాణాన్ని పోతన తెలుగులోకి స్వేచ్ఛానువాదం చేశారు.
25. హిరణ్యకశిపుని సోదరుని పేరు ఏమిటి?
సమాధానం: B) హిరణ్యాక్షుడు
వివరణ: హిరణ్యకశిపుడు, హిరణ్యాక్షుడు దితి, కశ్యపుల సంతానం. భూమిని చాపగా చుట్టి సముద్రంలో దాచిన హిరణ్యాక్షుడిని విష్ణువు వరాహావతారంలో సంహరించాడు.
2. సత్యభామా సాంత్వనం – తిమ్మన (26-50)
26. ‘సత్యభామా సాంత్వనం’ ఏ కావ్యం నుండి గ్రహించబడింది?
సమాధానం: C) పారిజాతాపహరణం
వివరణ: ‘సత్యభామా సాంత్వనం’ అనేది నంది తిమ్మన రచించిన ‘పారిజాతాపహరణం’ అనే ప్రబంధంలోని ఒక ముఖ్య ఘట్టం. ఇందులో కృష్ణుడు అలిగిన సత్యభామను బుజ్జగిస్తాడు.
27. ‘పారిజాతాపహరణం’ కావ్య రచయిత ఎవరు?
సమాధానం: B) నంది తిమ్మన
వివరణ: నంది తిమ్మన శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజ కవులలో ఒకరు. ఈయన ‘పారిజాతాపహరణం’ అనే ప్రసిద్ధ ప్రబంధాన్ని రచించారు.
28. నంది తిమ్మనకు గల ప్రసిద్ధమైన పేరు ఏది?
సమాధానం: C) ముక్కు తిమ్మన
వివరణ: ఈయన పద్యాలలో ముక్కు వర్ణన అత్యంత రమణీయంగా ఉంటుందని ప్రతీతి. అందువల్ల ఈయనకు ‘ముక్కు తిమ్మనార్యుడు’ అనే పేరు వచ్చింది. “ముక్కు తిమ్మనార్యు ముద్దు పల్కు” అని ప్రసిద్ధి.
29. దేవలోకం నుండి పారిజాత పుష్పాన్ని భూలోకానికి తెచ్చినది ఎవరు?
సమాధానం: D) నారద మహర్షి
వివరణ: నారద మహర్షి దేవలోకంలోని పారిజాత పుష్పాన్ని శ్రీకృష్ణునికి బహూకరించడానికి ద్వారకకు తీసుకువస్తాడు. ఈ పుష్పమే కథకు మూలకారణం అవుతుంది.
30. శ్రీకృష్ణుడు ఆ పారిజాత పుష్పాన్ని ఎవరికి ఇచ్చాడు?
సమాధానం: B) రుక్మిణికి
వివరణ: నారదుడు ఇచ్చిన పారిజాత పుష్పాన్ని శ్రీకృష్ణుడు ఆ సమయంలో తన పక్కనే ఉన్న పట్టపురాణి అయిన రుక్మిణీ దేవికి ఇచ్చాడు. ఇది సత్యభామ కోపానికి కారణమైంది.
31. ‘సాంత్వనం’ అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
సమాధానం: B) ఓదార్చడం / బుజ్జగించడం
వివరణ: సాంత్వనం అంటే దుఃఖంలో లేదా కోపంలో ఉన్నవారిని అనునయించడం, ఓదార్చడం. ఈ ఘట్టంలో కృష్ణుడు సత్యభామను సాంత్వన పరుస్తాడు.
32. సత్యభామ కోపంతో ఏ గృహంలోకి ప్రవేశించింది?
సమాధానం: C) కోప గృహం
వివరణ: రాజకుటుంబాలలో స్త్రీలు అలిగినప్పుడు తమ నిరసనను తెలియజేయడానికి ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన ‘కోప గృహం’లోకి వెళ్లేవారు. సత్యభామ కూడా కోపంతో ఆ గృహంలోకి వెళ్ళింది.
33. “భామన్వేషణమునకై చనియెన్…” ఇక్కడ ‘భామ’ ఎవరు?
సమాధానం: B) సత్యభామ
వివరణ: ‘భామ’ అంటే స్త్రీ. ఇక్కడ సత్యభామను ఉద్దేశించి ఈ పదం వాడబడింది. ‘సత్యభామను వెతుకుటకై వెళ్ళెను’ అని దీని అర్థం.
34. కృష్ణుడు సత్యభామను బుజ్జగిస్తూ ఆమె పాదాలకు నమస్కరించడాన్ని ఏమంటారు?
సమాధానం: C) వామపాదఘాతం
వివరణ: కృష్ణుడు నమస్కరించబోగా, కోపంలో ఉన్న సత్యభామ తన ఎడమకాలితో (వామపాదం) కృష్ణుని తలపై తన్నింది. దీనినే పద్యాలలో ‘వామపాదఘాతం’ అని వర్ణించారు.
35. చివరికి సత్యభామ కృష్ణుడిని ఏమి కోరింది?
సమాధానం: D) పారిజాత వృక్షాన్నే
వివరణ: రుక్మిణికి ఒక పువ్వు మాత్రమే దక్కిందని, తనకు ఆ చెట్టు మొత్తాన్నే తెచ్చి తన పెరట్లో నాటాలని సత్యభామ కోరింది. ఇది ఇంద్రునితో యుద్ధానికి దారితీసింది.
36. నంది తిమ్మన ఏ రాజు ఆస్థాన కవి?
సమాధానం: B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
వివరణ: నంది తిమ్మన విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి అయిన శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని ‘అష్టదిగ్గజాలు’ అనే ఎనిమిది మంది గొప్ప కవులలో ఒకడు.
37. ‘పారిజాతాపహరణం’ ఏ సాహిత్య ప్రక్రియకు చెందినది?
సమాధానం: C) ప్రబంధం
వివరణ: పారిజాతాపహరణం ఒక ప్రబంధ కావ్యం. ప్రబంధం అంటే వర్ణనలతో, అలంకారాలతో, రసభరితంగా ఉండే కావ్యం. ఇది తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక విశిష్ట ప్రక్రియ.
38. ఈ కథలో ప్రధాన రసం ఏది?
సమాధానం: C) శృంగార రసం
వివరణ: ఈ కావ్యంలో సత్యభామ, కృష్ణుల మధ్య ప్రణయ కలహం, అనునయం ప్రధానాంశాలుగా ఉన్నందున, శృంగార రసం ప్రధానంగా పోషించబడింది. ముఖ్యంగా విప్రలంభ శృంగారం కనిపిస్తుంది.
39. “నను భవదీయ దాసుని మనంబున…” అని పలికినదెవరు?
సమాధానం: C) కృష్ణుడు సత్యభామతో
వివరణ: “నీ దాసుడనైన నన్ను కరుణించు” అని వేడుకుంటూ కృష్ణుడు సత్యభామ కోపాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నించే సందర్భంలోని పద్య పాదం ఇది.
40. ‘పారిజాతాపహరణం’ కథా వస్తువు ఏ పురాణం నుండి గ్రహించబడింది?
సమాధానం: C) హరివంశం
వివరణ: మహాభారతానికి అనుబంధంగా ఉండే హరివంశం నుండి మరియు విష్ణుపురాణం నుండి ఈ కథా వస్తువును స్వీకరించి, తిమ్మన తన ప్రబంధాన్ని రచించాడు.
41. సత్యభామ తండ్రి ఎవరు?
సమాధానం: A) సత్రాజిత్తు
వివరణ: సత్రాజిత్తు శ్యమంతకమణి యజమాని. ఆ మణికి సంబంధించిన వివాదంలో కృష్ణుడు నిర్దోషి అని నిరూపించుకున్న తరువాత, సత్రాజిత్తు తన కుమార్తె సత్యభామను కృష్ణునికిచ్చి వివాహం చేశాడు.
42. ‘అష్టదిగ్గజాలు’ అంటే ఎవరు?
సమాధానం: C) ఎనిమిది మంది కవులు
వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో భువనవిజయం అనే కవితా సభను అలంకరించిన ఎనిమిది మంది ప్రముఖ తెలుగు కవులను ‘అష్టదిగ్గజాలు’ అంటారు. తిమ్మన వారిలో ఒకరు.
43. నారదుడు సృష్టించిన సమస్యను ఏమంటారు?
సమాధానం: C) నారద కలహం
వివరణ: నారదుడు లోక కళ్యాణం కోసం కలహాలను సృష్టిస్తాడని ప్రసిద్ధి. ఇక్కడ ఆయన తెచ్చిన పారిజాత పుష్పం సత్యభామ, రుక్మిణుల మధ్య అసూయకు, కృష్ణుడు-ఇంద్రుని మధ్య యుద్ధానికి కారణమైంది.
44. “జలజాతాసనవాసవాది…” – ఈ పద్యంలో ‘జలజాతాసనుడు’ ఎవరు?
సమాధానం: D) బ్రహ్మ
వివరణ: ‘జలజం’ అంటే పద్మం. ‘జలజాతాసనుడు’ అంటే పద్మమే ఆసనంగా గలవాడు, అనగా బ్రహ్మదేవుడు.
45. తిమ్మన కవిత్వ శైలికి ఏది ప్రసిద్ధి?
సమాధానం: B) మృదువైన, సున్నితమైన పదజాలం
వివరణ: “తిమ్మనార్యు ముద్దు పల్కు” అన్నట్లుగా, ఈయన కవిత్వం చాలా సున్నితంగా, మృదువైన పదాలతో, సులభంగా అర్థమయ్యే శైలిలో ఉంటుంది. ముఖ్యంగా శృంగార వర్ణనలలో ఈయనది అందెవేసిన చేయి.
46. సత్యభామను బుజ్జగించడానికి కృష్ణుడు చెప్పిన మాటల్లో లేనిది ఏది?
సమాధానం: D) నిన్ను శిక్షిస్తాను
వివరణ: కృష్ణుడు సత్యభామను బుజ్జగించడానికి అనేక విధాలుగా పొగిడాడు, తన ప్రేమను వ్యక్తపరిచాడు కానీ శిక్షిస్తానని బెదిరించలేదు. అతని ఉద్దేశ్యం ఆమె కోపాన్ని తగ్గించడమే.
47. పారిజాత వృక్షం ఎవరి ఆధీనంలో ఉంటుంది?
సమాధానం: B) ఇంద్రుడు
వివరణ: పారిజాత వృక్షం దేవతల రాజైన ఇంద్రుని నందనవనంలో ఉండే ఒక దివ్య వృక్షం.
48. ఈ కథలో సత్యభామ పాత్ర స్వభావం ఏమిటి?
సమాధానం: B) గర్వం, అసూయ, ప్రేమ
వివరణ: సత్యభామ పాత్రలో తన అందం పట్ల గర్వం, కృష్ణుని ప్రేమ తనకే దక్కాలనే ఆధిపత్య ధోరణి, రుక్మిణి పట్ల అసూయ, అదే సమయంలో కృష్ణునిపై అమితమైన ప్రేమ కనిపిస్తాయి.
49. సత్యభామ అలకకు తక్షణ కారణం ఏమిటి?
సమాధానం: C) పారిజాత పుష్పాన్ని రుక్మిణికి ఇవ్వడం
వివరణ: నారదుడు తెచ్చిన దివ్యమైన పారిజాతాన్ని కృష్ణుడు తనకు కాకుండా తన సవతి అయిన రుక్మిణికి ఇవ్వడమే సత్యభామ కోపానికి, అలకకు తక్షణ కారణం.
50. ‘పారిజాతాపహరణం’ కావ్యం ఎవరికి అంకితం ఇవ్వబడింది?
సమాధానం: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
వివరణ: నంది తిమ్మన తన ప్రభువైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలకే తన పారిజాతాపహరణం ప్రబంధాన్ని అంకితమిచ్చాడు.
3. నిగమశర్మ అక్క – తెనాలి రామకృష్ణ (51-75)
51. ‘నిగమశర్మ అక్క’ కథ ఏ కావ్యం లోనిది?
సమాధానం: C) పాండురంగ మాహాత్మ్యం
వివరణ: నిగమశర్మ, అతని అక్క కథ తెనాలి రామకృష్ణుని ప్రసిద్ధ కావ్యం ‘పాండురంగ మాహాత్మ్యం’ లోని ఒక ఉపాఖ్యానం. ఇది పండరీపుర క్షేత్ర మహిమను వివరిస్తుంది.
52. ‘పాండురంగ మాహాత్మ్యం’ రచయిత ఎవరు?
సమాధానం: C) తెనాలి రామకృష్ణుడు
వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు (రామలింగడు) శ్రీకృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజ కవులలో ఒకడు. ఈయన పాండురంగ మాహాత్మ్యం, ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర వంటి కావ్యాలను రచించాడు.
53. నిగమశర్మ ఎలాంటి వాడు?
సమాధానం: C) చెడు అలవాట్లకు బానిసైనవాడు
వివరణ: నిగమశర్మ ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టినా, వేదాధ్యయనం చేయకుండా దుర్వ్యసనాలకు, వేశ్యాలోలత్వానికి బానిసై, తల్లిదండ్రుల మరణానికి కారణమవుతాడు.
54. ఈ కథలో ప్రధానంగా ఏ సంబంధం యొక్క గొప్పతనం చెప్పబడింది?
సమాధానం: D) అన్నా-చెల్లెలు/అక్క-తమ్ముడి సంబంధం
వివరణ: తమ్ముడు ఎంత చెడిపోయినా, అతనిని సంస్కరించి, మార్చడానికి నిగమశర్మ అక్క పడిన తపన, చూపిన ప్రేమ ఈ కథలో ప్రధానాంశం. ఇది సోదర ప్రేమకు నిలువుటద్దం.
55. నిగమశర్మ అక్క తన తమ్ముడిని మార్చడానికి ఏ మార్గాన్ని ఉపదేశించింది?
సమాధానం: C) పాండురంగని నామస్మరణ చేయమని చెప్పింది
వివరణ: నిగమశర్మ అక్క, తన తమ్ముడికి పండరీపుర క్షేత్ర మహిమను, పాండురంగ విఠలుని దయను వివరించి, అతని నామాన్ని జపించమని, దానివల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయని ఉపదేశించింది.
56. తెనాలి రామకృష్ణునికి గల బిరుదు ఏది?
సమాధానం: B) వికటకవి
వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారానికి, హాస్యానికి, సమయస్ఫూర్తికి ప్రసిద్ధి. అందువల్ల ఈయనను ‘వికటకవి’ అని పిలుస్తారు.
57. ‘నిగమము’ అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
సమాధానం: B) వేదం
వివరణ: ‘నిగమము’ అంటే వేదం. ‘నిగమశర్మ’ అంటే వేదాలను అధ్యయనం చేయాల్సిన వాడు అని అర్థం. కానీ అతను పేరుకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించాడు.
58. నిగమశర్మ అక్క ఎవరికి అంత్యక్రియలు చేసింది?
సమాధానం: C) తన తల్లిదండ్రులకు
వివరణ: కొడుకు దుర్మార్గాల వల్ల కుమిలిపోయి తల్లిదండ్రులు మరణిస్తారు. కొడుకుగా ఆ కర్మ చేయవలసిన నిగమశర్మ అందుబాటులో లేకపోవడంతో, కూతురైన ఆమెయే వారికి అంత్యక్రియలు చేస్తుంది.
59. ‘పాండురంగ మాహాత్మ్యం’ ఏ క్షేత్రం యొక్క మహిమను వివరిస్తుంది?
సమాధానం: C) పండరీపురం
వివరణ: ఈ కావ్యం మహారాష్ట్రలోని పండరీపురంలో వెలసిన పాండురంగ విఠలుని మహిమలను, ఆ క్షేత్ర మహిమను అనేక కథల ద్వారా వివరిస్తుంది.
60. ఈ కథలో నిగమశర్మ అక్క పాత్ర ఎలా చిత్రీకరించబడింది?
సమాధానం: C) ఆదర్శవంతమైన, ధైర్యవంతురాలైన సోదరిగా
వివరణ: ఆమె తల్లిదండ్రులకు ఉత్తమగతులు కల్పించి, తమ్ముడిని వెతికి, అతనిని మార్చి, బాధ్యతగల సోదరిగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించింది. ఆమె పాత్ర ఆదర్శనీయం.
61. తెనాలి రామకృష్ణుడు ఏ మతానికి చెందినవాడు?
సమాధానం: A) తొలుత శైవుడై, తరువాత వైష్ణవుడయ్యాడు
వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు తన జీవితం ప్రారంభంలో శైవ మతాన్ని అనుసరించి ‘రామలింగడు’గా, తరువాత వైష్ణవ మతాన్ని స్వీకరించి ‘రామకృష్ణుడు’గా మారారని పండితుల అభిప్రాయం.
62. నిగమశర్మ అక్క తన తమ్ముడిని ఎక్కడ కనుగొంది?
సమాధానం: C) ఒక వేశ్య ఇంట్లో దీనస్థితిలో
వివరణ: తన సర్వస్వాన్ని కోల్పోయి, జబ్బుపడి, దీనస్థితిలో ఉన్న నిగమశర్మను అతని అక్క ఒక వేశ్య ఇంట్లో కనుగొని, అతనికి సేవ చేసి, ఇంటికి తీసుకువచ్చింది.
63. “పంచమహాపాతకాలు”లో ఒకటి కానిది ఏది?
సమాధానం: D) అబద్ధం చెప్పడం
వివరణ: బ్రహ్మహత్య (బ్రాహ్మణుని చంపడం), సురాపానం (మద్యం సేవించడం), స్వర్ణస్తేయం (బంగారం దొంగిలించడం), గురుపత్నీ గమనం, మరియు ఈ నాలుగింటిని చేసేవారితో స్నేహం అనేవి పంచమహాపాతకాలు. అబద్ధం చెప్పడం పాపమే అయినా, పంచమహాపాతకాలలో ఒకటి కాదు.
64. ‘పాండురంగ మాహాత్మ్యం’ ఎవరికి అంకితం ఇవ్వబడింది?
సమాధానం: B) విఠలనాథుడు (పాండురంగుడు)
వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు తన కావ్యాన్ని పండరీపుర దైవమైన పాండురంగ విఠలునికే అంకితం ఇచ్చాడు.
65. ఈ కథలోని ముఖ్య సందేశం ఏమిటి?
సమాధానం: B) ప్రేమ, సేవ, భగవత్ చింతన ద్వారా ఎంతటి వారైనా మారవచ్చు
వివరణ: మానవ సంబంధాలలోని ప్రేమ, పశ్చాత్తాపం, భగవంతునిపై నమ్మకం అనేవి మనిషిని సంస్కరించి, మార్చగలవని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది.
66. నిగమశర్మ ఇంటి పేరు ఏమిటి?
సమాధానం: D) పైఠీనసి
వివరణ: “పైఠీనసి యను నొక బ్రాహ్మణుండు” అని కావ్యంలో స్పష్టంగా చెప్పబడింది. అతని కుమారుడే నిగమశర్మ.
67. ‘అక్క’ అనే పదం ఈ కథలో దేనికి ప్రతీక?
సమాధానం: B) నిస్వార్థ ప్రేమ మరియు కర్తవ్య పాలన
వివరణ: ఆమె పాత్ర ద్వారా కవి నిస్వార్థమైన సోదర ప్రేమను, కుటుంబ బాధ్యతను, మరియు ధర్మాన్ని నిలబెట్టే స్త్రీ శక్తిని చాటిచెప్పాడు.
68. “ధనము వైద్యున కిత్తురు…” – ఈ పద్యం ద్వారా కవి ఏమి చెప్పదలిచాడు?
సమాధానం: C) భవరోగ వైద్యుడైన భగవంతునికి మనసు అర్పించాలి
వివరణ: సాధారణ రోగాన్ని నయం చేసే వైద్యునికే మనం ధనం ఇస్తాం, అలాంటప్పుడు సంసారమనే భవరోగాన్ని నయం చేసే భగవంతునికి మనసును సమర్పించడం మేలు కదా అని అక్క తమ్ముడికి హితవు చెబుతుంది.
69. తెనాలి రామకృష్ణుడు రచించని కావ్యం ఏది?
సమాధానం: D) ఆముక్తమాల్యద
వివరణ: ఆముక్తమాల్యదను శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించారు. మిగిలిన మూడు కావ్యాలు తెనాలి రామకృష్ణుని రచనలే.
70. పాండురంగడు ఎవరి భక్తుని కోసం ఇటుకపై నిలబడి ఉన్నాడు?
సమాధానం: B) పుండరీకుడు
వివరణ: తల్లిదండ్రుల సేవలో నిమగ్నమై ఉన్న పుండరీకుని భక్తికి మెచ్చి, పాండురంగడు దర్శనమివ్వడానికి వస్తాడు. తల్లిదండ్రుల సేవలో ఉన్నందున, స్వామిని ఒక ఇటుకపై నిలబడమని పుండరీకుడు కోరతాడు. అప్పటినుండి స్వామి అక్కడే విఠలునిగా నిలిచిపోయాడు.
71. నిగమశర్మ చివరికి ఏమయ్యాడు?
సమాధానం: B) పశ్చాత్తాపంతో పాండురంగని సేవించి మోక్షం పొందాడు
వివరణ: అక్క ఉపదేశంతో పశ్చాత్తాపం చెంది, పండరీపురం చేరి, పాండురంగని సేవించి, పాపవిముక్తుడై మోక్షాన్ని పొందాడు.
72. పాండురంగ మాహాత్మ్యం లోని కథలు దేనిని ఉదాహరణగా చూపిస్తాయి?
సమాధానం: C) మానవ సంబంధాలు, భక్తి రెండింటి ప్రాముఖ్యతను
వివరణ: పుండరీకుని కథ మాతృ-పితృ భక్తిని, నిగమశర్మ కథ సోదర ప్రేమను, ఇతర కథలు భగవద్భక్తిని చాటిచెబుతాయి. కాబట్టి మానవ సంబంధాలు, భక్తి రెండూ ముఖ్యమని కవి సందేశం.
73. ‘దుర్వ్యసనం’ అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: B) చెడు అలవాటు
వివరణ: జూదం, మద్యం, వేశ్యాలోలత్వం వంటి చెడు అలవాట్లను దుర్వ్యసనాలు అంటారు. నిగమశర్మ వీటికి బానిసయ్యాడు.
74. నిగమశర్మ అక్క పేరు కావ్యంలో చెప్పబడిందా?
సమాధానం: C) పేరు చెప్పబడలేదు, ‘అక్క’ అనే సంబోధించారు
వివరణ: కావ్యంలో ఆమె పాత్రకు ప్రత్యేకంగా పేరు పెట్టలేదు. ఆమె త్యాగానికి, ప్రేమకు ప్రతీకగా ‘అక్క’ అనే పిలుపునే పాత్రగా మలిచాడు కవి.
75. తెనాలి రామకృష్ణుని శైలి ఎలా ఉంటుంది?
సమాధానం: C) కథానుగుణంగా నవరసాలను పండించడం
వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు వికటకవిగా ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, ఆయన కావ్యంలో కథానుసారంగా కరుణ, భక్తి, శృంగారం వంటి అన్ని రసాలను అత్యద్భుతంగా పోషించగల సమర్థుడు.
4. సీతా పరిత్యాగం – కంకంటి పాపరాజు (76-100)
76. ‘సీతా పరిత్యాగం’ కథ ఏ కావ్యం లోనిది?
సమాధానం: B) ఉత్తర రామాయణం
వివరణ: సీతా పరిత్యాగం, లవకుశుల జననం వంటి కథాంశాలు రామాయణంలోని ఉత్తరకాండలో ఉంటాయి. కంకంటి పాపరాజు రచించిన ‘ఉత్తర రామాయణం’ ఈ ఘట్టాన్ని విపులంగా వర్ణిస్తుంది.
77. ‘ఉత్తర రామాయణం’ కావ్య రచయిత ఎవరు?
సమాధానం: C) కంకంటి పాపరాజు
వివరణ: 17వ శతాబ్దానికి చెందిన కంకంటి పాపరాజు, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ‘ఉత్తర రామాయణం’ కావ్యాన్ని రచించారు. ఈయన నెల్లూరు ప్రాంతానికి చెందినవాడు.
78. రాముడు సీతను ఎందుకు పరిత్యజించాడు?
సమాధానం: B) ఒక చాకలి వాని నింద విని, రాజధర్మాన్ని పాటించడానికి
వివరణ: రావణుని చెరలో ఉండి వచ్చిన సీతను రాముడు ఏలుకుంటున్నాడని ఒక చాకలివాడు తన భార్యను నిందించడం రాముడు వింటాడు. ప్రజల అపవాదుకు గురైన రాజు ఉండరాదనే రాజధర్మం కోసం, అగ్నిపరీక్షలో నెగ్గినప్పటికీ, గర్భవతి అయిన సీతను పరిత్యజించాడు.
79. ‘పరిత్యాగం’ అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
సమాధానం: C) పూర్తిగా విడిచిపెట్టడం
వివరణ: పరిత్యాగం అంటే ఎటువంటి సంబంధం లేకుండా పూర్తిగా వదిలివేయడం. రాముడు సీతను అడవిలో విడిచిపెట్టమని ఆజ్ఞాపించాడు.
80. గర్భవతి అయిన సీతను అడవిలో విడిచిపెట్టమని రాముడు ఎవరిని ఆజ్ఞాపించాడు?
సమాధానం: D) లక్ష్మణుని
వివరణ: అన్న ఆజ్ఞను జవదాటని లక్ష్మణుడినే ఈ కఠినమైన పనికి రాముడు నియమించాడు. ఇది లక్ష్మణునికి తీవ్రమైన మానసిక క్షోభను కలిగించింది.
81. లక్ష్మణుడు సీతను ఏ మహర్షి ఆశ్రమం దగ్గర విడిచిపెట్టాడు?
సమాధానం: C) వాల్మీకి
వివరణ: రాముని ఆజ్ఞ ప్రకారం, గంగానదికి ఆవలి ఒడ్డున ఉన్న వాల్మీకి మహర్షి ఆశ్రమానికి సమీపంలో సీతను విడిచిపెట్టమని లక్ష్మణునికి సూచించబడింది.
82. ఈ ఘట్టంలో ప్రధానంగా ఏ రసం పోషించబడింది?
సమాధానం: C) కరుణ రసం
వివరణ: సీత అనుభవించిన అంతులేని దుఃఖం, లక్ష్మణుని మానసిక వేదన, రాముని అంతర్మథనం వంటి అంశాల వల్ల ఈ ఘట్టం కరుణ రస ప్రధానంగా సాగుతుంది.
83. ప్రజల అపవాదు గురించి రామునికి తెలియజేసిన చారుడు (గూఢచారి) ఎవరు?
సమాధానం: C) భద్రుడు
వివరణ: భద్రుడు అనే గూఢచారి ద్వారా రాముడు తన రాజ్యంలో ప్రజలు సీత గురించి ఏమనుకుంటున్నారో తెలుసుకుంటాడు.
84. కంకంటి పాపరాజు ఏ శతాబ్దానికి చెందిన కవి?
సమాధానం: C) 17వ శతాబ్దం
వివరణ: కంకంటి పాపరాజు 17వ శతాబ్దం ఉత్తరార్ధంలో లేదా 18వ శతాబ్దం పూర్వార్ధంలో జీవించారని పండితులు భావిస్తున్నారు.
85. రాముని చర్యలో ఏ రెండు ధర్మాల మధ్య సంఘర్షణ కనిపిస్తుంది?
సమాధానం: B) పతి ధర్మం (భర్తగా) – రాజ ధర్మం (రాజుగా)
వివరణ: భర్తగా సీతను రక్షించడం రాముని వ్యక్తిగత ధర్మం. కానీ రాజుగా ప్రజారంజకంగా పాలించడం, లోకాపవాదుకు తావివ్వకపోవడం అతని రాజధర్మం. ఈ రెండింటి మధ్య సంఘర్షణలో అతను రాజధర్మానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు.
86. అడవికి వెళ్తున్నప్పుడు సీత ఎందుకు సంతోషించింది?
సమాధానం: D) తపోవనాలను సందర్శించాలనే తన కోరిక తీరుతోందని
వివరణ: లక్ష్మణుడు నిజం చెప్పకముందు, గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు తనకి కలిగిన తపోవన సందర్శన కోరికను రాముడు తీరుస్తున్నాడని భావించి సీత సంతోషపడింది.
87. “నను గొనిపోయి …” – ఈ పద్యంలో లక్ష్మణుడు సీతతో చెప్పిన కఠినమైన నిజం ఏమిటి?
సమాధానం: C) రాముడు నిన్ను పరిత్యజించమని ఆజ్ఞాపించాడని
వివరణ: గంగానదిని దాటిన తర్వాత, లక్ష్మణుడు దుఃఖంతో రాముని ఆజ్ఞను, దానికి గల కారణాన్ని సీతకు వివరిస్తాడు.
88. వాల్మీకి ఆశ్రమంలో సీతకు జన్మించిన కుమారుల పేర్లు ఏమిటి?
సమాధానం: C) లవుడు, కుశుడు
వివరణ: వాల్మీకి మహర్షి ఆశ్రమంలో సీత లవకుశులు అనే కవలలకు జన్మనిస్తుంది. వాల్మీకి వారికి సకల విద్యలు నేర్పుతాడు.
89. తిక్కన కూడా ‘ఉత్తర రామాయణం’ రచించాడు. దాని పేరు ఏమిటి?
సమాధానం: A) నిర్వచనోత్తర రామాయణం
వివరణ: తిక్కన సోమయాజి తన తొలి రచనగా, వచనాలు లేకుండా కేవలం పద్యాలతో ‘నిర్వచనోత్తర రామాయణం’ రచించి మనుమసిద్ధి రాజుకు అంకితమిచ్చాడు.
90. సీతా పరిత్యాగ ఘట్టం ద్వారా స్త్రీల పట్ల సమాజం యొక్క ఏ దృక్పథం వ్యక్తమవుతుంది?
సమాధానం: C) పురుషాధిక్య సమాజంలో స్త్రీలు అన్యాయానికి, అపవాదులకు గురయ్యేవారు
వివరణ: అగ్నిపరీక్షలో తన పవిత్రతను నిరూపించుకున్నా, కేవలం ఒక అపవాదు కారణంగా సీత పరిత్యజించబడటం, ఆనాటి సమాజంలో స్త్రీల నిస్సహాయ స్థితికి, వారిపై మోపబడే అన్యాయమైన నిందలకు అద్దం పడుతుంది.
91. కంకంటి పాపరాజు రచనకు ఏది ప్రధాన బలం?
సమాధానం: A) కథా కథనం, పాత్ర చిత్రణ
వివరణ: కంకంటి పాపరాజు తన ఉత్తర రామాయణంలో కథను ఉత్కంఠభరితంగా నడిపించడం, సీత, లక్ష్మణుడు, రాముడు వంటి పాత్రల మానసిక సంఘర్షణను ఆర్ద్రంగా చిత్రించడంలో ప్రసిద్ధుడు.
92. సీతను చూసి జాలిపడిన ప్రకృతి అంశాలలో లేనిది ఏది?
సమాధానం: D) సూర్యుడు ప్రకాశవంతంగా వెలిగాడు
వివరణ: కవులు సాధారణంగా కథానాయిక దుఃఖంలో ఉన్నప్పుడు ప్రకృతి కూడా ఆమెతో పాటు దుఃఖించినట్లు వర్ణిస్తారు. సూర్యుడు ప్రకాశించడం దానికి విరుద్ధం. కవి వర్ణన ప్రకారం ప్రకృతిలోని అంశాలన్నీ సీత దుఃఖాన్ని చూసి చలించిపోయాయి.
93. రాముడు నిర్వహించిన యాగం పేరు ఏమిటి?
సమాధానం: C) అశ్వమేధ యాగం
వివరణ: రాముడు చక్రవర్తిగా తన సార్వభౌమత్వాన్ని చాటుకోవడానికి అశ్వమేధ యాగం చేస్తాడు. ఆ యాగాశ్వాన్నే లవకుశులు బంధిస్తారు.
94. యాగ సమయంలో భార్య పక్కన ఉండాలి కాబట్టి, రాముడు సీత స్థానంలో దేనిని ఉంచుకున్నాడు?
సమాధానం: B) సీత బంగారు ప్రతిమను
వివరణ: తాను ఏకపత్నీవ్రతుడనని చాటుతూ, మరో వివాహం చేసుకోకుండా, సీత స్వర్ణ ప్రతిమను తన పక్కన ఉంచుకుని రాముడు యాగం నిర్వహిస్తాడు. ఇది సీతపై ఆయనకున్న ప్రేమకు నిదర్శనం.
95. ‘లోకాపవాదం’ అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: B) ప్రజల నుండి వచ్చే నింద లేదా పుకారు
వివరణ: ‘లోక’ అంటే ప్రజలు, ‘అపవాదం’ అంటే నింద. ప్రజల నుండి వచ్చే నిందకు భయపడే రాముడు సీతను పరిత్యజించాడు.
96. వాల్మీకి ఆశ్రమంలో లవకుశులు ఏ కావ్యాన్ని గానం చేశారు?
సమాధానం: C) రామాయణం
వివరణ: వాల్మీకి మహర్షి రచించిన రామాయణాన్ని లవకుశులు రాముని అశ్వమేధ యాగం జరుగుతున్నప్పుడు అయోధ్య వీధుల్లో గానం చేస్తారు.
97. ఈ కథలో లక్ష్మణుని పాత్ర దేనికి నిదర్శనం?
సమాధానం: B) సోదర ప్రేమ, అన్న ఆజ్ఞను పాటించడం అనే ధర్మ సంకటానికి
వివరణ: వదినగా భావించే సీతను అడవిలో వదిలిరమ్మన్న అన్న ఆజ్ఞను పాటించలేక, అలా అని జవదాటలేక లక్ష్మణుడు పడిన మానసిక క్షోభ వర్ణనాతీతం.
98. చివరికి సీత ఏ విధంగా అంతర్ధానమవుతుంది?
సమాధానం: B) తన తల్లి అయిన భూదేవి గర్భంలోకి వెళ్ళిపోతుంది
వివరణ: రాముడు తనను మళ్ళీ స్వీకరించమని కోరినప్పుడు, పదేపదే తన పవిత్రతను నిరూపించుకోవలసిన అవసరం లేదని భావించి, సీత తన తల్లి అయిన భూమాతను ప్రార్థించగా, భూమి రెండుగా చీలి ఆమెను తనలో ఐక్యం చేసుకుంటుంది.
99. కంకంటి పాపరాజుకు గల బిరుదు ఏమిటి?
సమాధానం: C) బిరుదులు ఉన్నట్లు స్పష్టమైన ఆధారాలు లేవు
వివరణ: కంకంటి పాపరాజు గొప్ప కవి అయినప్పటికీ, ఆయనకు ప్రత్యేకమైన బిరుదులు ఉన్నట్లుగా చారిత్రక ఆధారాలు స్పష్టంగా లేవు. ఆయన తన కావ్యం ద్వారానే ప్రసిద్ధి చెందారు.
100. ‘ఉత్తర రామాయణం’ కావ్యం ఎవరి మధ్య జరిగిన సంవాద రూపంలో ఉంటుంది?
సమాధానం: A) అగస్త్యుడు రామునికి చెప్పినట్లు
వివరణ: ఉత్తర కాండలోని కథలను (రావణుని పూర్వ చరిత్ర వంటివి) అగస్త్య మహాముని శ్రీరామునికి వివరిస్తున్నట్లుగా కథనం సాగుతుంది.