1. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ అనే ఉపవాచక పాఠ్యభాగ రచయిత్రి ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) శ్రీదేవి
వివరణ: ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ అనే ఈ స్ఫూర్తిదాయకమైన ఉపవాచక పాఠాన్ని డాక్టర్ వి. శ్రీదేవి గారు రచించారు. ఆమె సాహిత్య లోకంలో సుపరిచితురాలు.
2. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ అనే పదానికి సరైన అర్థం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) కాలానికి అతీతంగా తమ కీర్తిని నిలుపుకున్న వారు
వివరణ: కాలం గడిచినా, తరాలు మారినా తమ సేవలు, ఆదర్శాలతో ప్రజల హృదయాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయిన మహనీయులనే ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ అంటారు.
3. ఈ పాఠ్యభాగం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (బి) మహనీయుల జీవితాల నుండి స్ఫూర్తిని అందించడం
వివరణ: సమాజం కోసం, దేశం కోసం నిస్వార్థ సేవ చేసిన మహనీయుల జీవితాలను పరిచయం చేసి, వారి ఆదర్శాలను, త్యాగాలను విద్యార్థులకు తెలియజేసి స్ఫూర్తినివ్వడమే ఈ పాఠం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
4. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు ప్రధానంగా ఏ సంస్కరణలకు ప్రసిద్ధులు?
సరియైన సమాధానం: (బి) విద్యా, సాంఘిక సంస్కరణలు
వివరణ: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు స్త్రీ విద్య, వితంతు పునర్వివాహాలు, బాల్య వివాహాల నిర్మూలన వంటి అనేక సాంఘిక సంస్కరణలకు ఆద్యులుగా నిలిచారు. అందుకే ఆయనను ‘గద్య తిక్కన’ అని, ‘సంస్కరణోద్యమ పితామహుడు’ అని పిలుస్తారు.
5. “దేశమంటే మట్టి కాదోయ్, దేశమంటే మనుషులోయ్” అన్నది ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) గురజాడ అప్పారావు
వివరణ: ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య వైతాళికుడైన గురజాడ అప్పారావు గారు తన ‘దేశభక్తి’ గీతంలో ఈ ప్రసిద్ధ వాక్యాలను రాశారు. ఇది మానవతావాదాన్ని చాటి చెబుతుంది.
6. ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ను కనుగొన్న భారతీయ శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (సి) సి.వి. రామన్
వివరణ: సర్ చంద్రశేఖర వెంకట రామన్ (సి.వి. రామన్) కాంతి పరిక్షేపణకు సంబంధించిన ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ను కనుగొని, 1930లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని గెలుచుకున్నారు.
7. ‘మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ’ సంస్థను స్థాపించి, అనాథలకు, రోగులకు సేవ చేసిన కరుణామయి ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (సి) మదర్ థెరిస్సా
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా గారు కోల్కతాలో ‘మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ’ని స్థాపించి, పేదవారికి, కుష్ఠురోగులకు, అనాథలకు నిస్వార్థ సేవ చేశారు. ఆమె సేవలకుగాను నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.
8. గురజాడ అప్పారావు గారు రచించిన ప్రసిద్ధ సాంఘిక నాటకం ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) కన్యాశుల్కం
వివరణ: గురజాడ గారు రచించిన ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకం తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక మైలురాయి. ఇది నాటి సమాజంలోని కన్యాశుల్కం దురాచారాన్ని, ఇతర సాంఘిక సమస్యలను వ్యంగ్యంగా, వాస్తవికంగా చిత్రించింది.
9. “వ్యవహారిక భాషోద్యమం”కు నాయకత్వం వహించిన వారిలో ముఖ్యులు ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు
వివరణ: ప్రజలు మాట్లాడే భాషలోనే రచనలు, విద్యాబోధన జరగాలని గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారు ‘వ్యవహారిక భాషోద్యమం’ను నడిపారు. గురజాడ ఆయనకు మద్దతు పలికారు.
10. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ పాఠంలో ప్రస్తావించిన వ్యక్తులందరిలో ఉన్న ఉమ్మడి లక్షణం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) వారందరూ సమాజ శ్రేయస్సు కోసం పాటుపడ్డారు
వివరణ: ఈ పాఠంలో పేర్కొన్న కందుకూరి, గురజాడ, సి.వి. రామన్, మదర్ థెరిస్సా వంటి వారందరూ తమ తమ రంగాలలో సమాజ అభ్యున్నతికి, మానవ సంక్షేమానికి విశేష కృషి చేశారు.
11. కందుకూరి వీరేశలింగం ప్రారంభించిన పత్రిక ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) వివేకవర్ధని
వివరణ: కందుకూరి గారు తన సంస్కరణ భావాలను ప్రచారం చేయడానికి ‘వివేకవర్ధని’ అనే పత్రికను స్థాపించి, దాని ద్వారా సమాజంలోని మూఢనమ్మకాలను, దురాచారాలను విమర్శించారు.
12. గురజాడ గారి రచన ‘ముత్యాల సరాలు’ దేనికి ప్రసిద్ధి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) కొత్త ఛందస్సు ప్రయోగం
వివరణ: గురజాడ గారు సాంప్రదాయ ఛందస్సులకు భిన్నంగా, ప్రజల భాషకు దగ్గరగా ఉండే ‘ముత్యాల సరాలు’ అనే నూతన ఛందస్సును సృష్టించి, అందులో అనేక ప్రగతిశీల భావాలతో కవిత్వం రాశారు.
13. సి.వి. రామన్ ఏ రోజున ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ను కనుగొన్నారు? ఆ రోజును మనం ఎలా జరుపుకుంటాం?
సరియైన సమాధానం: (సి) ఫిబ్రవరి 28 – జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవం
వివరణ: సి.వి. రామన్ గారు 1928, ఫిబ్రవరి 28న ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ను కనుగొన్న చారిత్రక సంఘటనకు గుర్తుగా, ప్రతి సంవత్సరం ఆ రోజును భారతదేశంలో ‘జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవం’గా జరుపుకుంటారు.
14. మదర్ థెరిస్సా అసలు పేరు ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) ఆగ్నెస్ గోన్క్సే బొజాక్సియు
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా గారి జన్మ నామం ఆగ్నెస్ గోన్క్సే బొజాక్సియు. ఆమె అల్బేనియాలో జన్మించి, భారతదేశాన్ని తన కర్మభూమిగా చేసుకున్నారు.
15. ‘రాజశేఖర చరిత్రము’ అనే తొలి తెలుగు నవలను రచించింది ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (డి) కందుకూరి వీరేశలింగం
వివరణ: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు ఆంగ్ల నవల ‘ది వికార్ ఆఫ్ వేక్ఫీల్డ్’ ఆధారంగా ‘రాజశేఖర చరిత్రము’ అనే నవలను రచించారు. ఇది తెలుగులో వచ్చిన తొలి నవలగా గుర్తింపు పొందింది.
16. ‘పుత్తడి బొమ్మా పూర్ణమ్మా’ అనే ప్రసిద్ధ గేయ రచయిత ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (సి) గురజాడ అప్పారావు
వివరణ: కన్యాశుల్కం దురాచారానికి బలైపోయిన ఒక బాలిక కథను ‘పుత్తడి బొమ్మా పూర్ణమ్మా’ గేయంగా గురజాడ గారు హృద్యంగా రచించారు. ఇది ముత్యాల సరాలు ఛందస్సులో ఉంది.
17. సి.వి. రామన్ గారికి నోబెల్ బహుమతి ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
సరియైన సమాధానం: (బి) 1930
వివరణ: ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ ఆవిష్కరణకు గాను సి.వి. రామన్ గారికి 1930వ సంవత్సరంలో భౌతికశాస్త్రంలో ప్రతిష్టాత్మకమైన నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
18. ‘నిర్మల్ హృదయ్’ (స్వచ్ఛమైన హృదయం) అనే ఆశ్రమాన్ని ఎవరు స్థాపించారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) మదర్ థెరిస్సా
వివరణ: మరణశయ్యపై ఉన్న నిరుపేదలకు ప్రశాంతమైన, గౌరవప్రదమైన మరణాన్ని అందించేందుకు మదర్ థెరిస్సా కోల్కతాలోని కాళీఘాట్ వద్ద ‘నిర్మల్ హృదయ్’ అనే హోమ్ను స్థాపించారు.
19. కందుకూరి గారిని ‘దక్షిణ భారత విద్యాసాగర్’ అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) బెంగాల్ సంస్కర్త ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ లాగా వితంతు వివాహాల కోసం కృషి చేసినందువల్ల
వివరణ: బెంగాల్లో ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ ఎలాగైతే వితంతు పునర్వివాహాల కోసం ఉద్యమించారో, అలాగే ఆంధ్రదేశంలో కందుకూరి వీరేశలింగం గారు ఆ ఉద్యమాన్ని నడిపారు. అందుకే ఆయనను ‘దక్షిణ భారత విద్యాసాగర్’ అని గౌరవంగా పిలుస్తారు.
20. ‘సొంత లాభం కొంత మానుకు, పొరుగు వాడికి తోడుపడవోయ్’ – ఈ సందేశం ఎవరిది?
సరియైన సమాధానం: (డి) గురజాడ
వివరణ: ఈ ప్రసిద్ధ వాక్యం గురజాడ అప్పారావు గారి ‘దేశభక్తి’ గీతంలోనిది. కేవలం స్వార్థం చూసుకోకుండా, పరులకు సహాయం చేయాలనే గొప్ప మానవతావాద సందేశం ఇందులో ఉంది.
21. సి.వి. రామన్ పరిశోధనలు ప్రధానంగా ఏ అంశంపై జరిగాయి?
సరియైన సమాధానం: (బి) కాంతి పరిక్షేపణం (Scattering of Light)
వివరణ: కాంతి కిరణాలు ఒక యానకం గుండా ప్రయాణించినప్పుడు ఎలా పరిక్షేపణం చెందుతాయనే అంశంపై సి.వి. రామన్ గారు తన ప్రయోగాలను కేంద్రీకరించారు. దీని ఫలితమే ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’.
22. మదర్ థెరిస్సా ఏ దేశంలో జన్మించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) ఉత్తర మాసిడోనియా (అప్పటి అల్బేనియా)
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా నేటి ఉత్తర మాసిడోనియా రాజధాని స్కోప్యేలో జన్మించారు. ఆమె జాతిపరంగా అల్బేనియన్.
23. ‘గద్య తిక్కన’ అనే బిరుదు ఎవరికి ఉంది?
సరియైన సమాధానం: (బి) కందుకూరి వీరేశలింగం
వివరణ: పద్య కవిత్వంలో తిక్కన ఎలాగైతే సరళమైన శైలితో ప్రసిద్ధుడో, అలాగే గద్య రచనలో (వచనంలో) సరళమైన, శక్తివంతమైన శైలిని ప్రవేశపెట్టినందుకు కందుకూరి గారికి ‘గద్య తిక్కన’ అనే బిరుదు వచ్చింది.
24. గురజాడ వారి ‘దిద్దుబాటు’ కథ దేని గురించి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) భార్యాభర్తల మధ్య అనురాగం
వివరణ: ‘దిద్దుబాటు’ తెలుగులో తొలి ఆధునిక కథానికగా ప్రసిద్ధి చెందింది. భర్త తప్పును భార్య చాకచక్యంగా ఎలా సరిదిద్దిందనే ఇతివృత్తంతో, మనస్తత్వ చిత్రణతో ఈ కథ సాగుతుంది.
25. భారత ప్రభుత్వం సి.వి. రామన్ గారిని ఏ అత్యున్నత పురస్కారంతో సత్కరించింది?
సరియైన సమాధానం: (సి) భారత రత్న
వివరణ: దేశానికి సి.వి. రామన్ చేసిన సేవలను గుర్తించి, భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 1954లో దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన ‘భారత రత్న’ను ప్రదానం చేసింది.
26. ‘ఆశావాది’ పదానికి వ్యతిరేక పదం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) నిరాశావాది
వివరణ: ఆశతో ఉండేవాడిని ఆశావాది అని, నిరాశతో ఉండేవాడిని నిరాశావాది అని అంటారు. ఇవి ఒకదానికొకటి వ్యతిరేక పదాలు.
27. కందుకూరి గారు రాజమండ్రిలో స్థాపించిన ‘హితకారిణీ సమాజం’ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) తన సంస్కరణ కార్యక్రమాలను శాశ్వతంగా కొనసాగించడం
వివరణ: తాను ప్రారంభించిన వితంతు శరణాలయాలు, పాఠశాలలు వంటి సంస్కరణ కార్యక్రమాలు తన తర్వాత కూడా నిరంతరాయంగా కొనసాగాలనే ఉద్దేశ్యంతో, కందుకూరి గారు తన ఆస్తినంతా ‘హితకారిణీ సమాజం’కు రాసిచ్చారు.
28. ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకంలోని ప్రధాన పాత్రలు ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) గిరీశం, మధురవాణి
వివరణ: ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకంలో గిరీశం అనే డాంబికపు పాత్ర, మధురవాణి అనే వేశ్య పాత్ర చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీరితో పాటు అగ్నిహోత్రావధానులు, లుబ్ధావధానులు, సౌజన్యారావు పంతులు వంటి పాత్రలు కూడా ముఖ్యమైనవి.
29. మదర్ థెరిస్సా గారి సేవలకు గాను ఏ సంవత్సరంలో నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది?
సరియైన సమాధానం: (సి) 1979
వివరణ: ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేదలకు, అణగారిన వర్గాలకు ఆమె చేసిన అపారమైన మానవతా సేవను గుర్తించి, 1979వ సంవత్సరంలో ఆమెకు నోబెల్ శాంతి బహుమతిని ప్రదానం చేశారు.
30. ‘ఆధునికత’ అనే పదంలో ఉన్న మూల పదం ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) అధున
వివరణ: ‘అధున’ అనేది సంస్కృత పదం, దీని అర్థం ‘ఇప్పుడు’ లేదా ‘ప్రస్తుతం’. దీని నుండి ‘ఆధునిక’ (ప్రస్తుత కాలానికి చెందిన), ‘ఆధునికత’ (நவீனத்துவம்) అనే పదాలు వచ్చాయి.
31. ‘సంఘ సంస్కర్త’ అంటే ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) సంఘంలోని దురాచారాలను తొలగించడానికి కృషి చేసేవారు
వివరణ: సమాజంలో (సంఘంలో) ఉన్న మూఢనమ్మకాలు, బాల్య వివాహాలు, సతీసహగమనం వంటి దురాచారాలను రూపుమాపి, సమాజాన్ని సంస్కరించడానికి (బాగు చేయడానికి) పాటుపడే వారిని ‘సంఘ సంస్కర్త’ అంటారు.
32. సి.వి. రామన్ బెంగళూరులో స్థాపించిన ప్రఖ్యాత పరిశోధనా సంస్థ ఏది?
సరియైన సమాధానం: (సి) రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (RRI)
వివరణ: పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా తన పరిశోధనలను కొనసాగించడానికి, సి.వి. రామన్ గారు బెంగళూరులో ‘రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్’ను స్థాపించారు. ఇది నేటికీ భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలో ఒక ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది.
33. ‘మంచి గతమున కొంచెమేనోయ్, మందగించక ముందుకేగవోయ్’ – ఈ వాక్యాలు దేన్ని సూచిస్తాయి?
సరియైన సమాధానం: (సి) గతం నుండి మంచిని తీసుకుని, భవిష్యత్తు వైపు సాగాలి
వివరణ: ఈ వాక్యాలు గురజాడ వారివి. గతంలో మంచి విషయాలు తక్కువే ఉన్నాయని, వాటిని పట్టుకుని వేలాడకుండా, ధైర్యంగా ముందుకు సాగిపోవాలని, ప్రగతి పథంలో నడవాలని ఆయన యువతకు సందేశమిచ్చారు.
34. కందుకూరి వీరేశలింగం గారి ఆత్మకథ పేరు ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (బి) స్వీయచరిత్రము
వివరణ: కందుకూరి వీరేశలింగం గారు తమ జీవిత విశేషాలను, సంస్కరణోద్యమ అనుభవాలను ‘స్వీయచరిత్రము’ పేరుతో రెండు భాగాలుగా రాశారు. ఇది తెలుగులో వచ్చిన తొలి ఆత్మకథలలో ఒకటి.
35. ‘సేవ’ అనే పదానికి పర్యాయపదం కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (డి) అపకారం
వివరణ: పరిచర్య, శుశ్రూష, ఉపచారం అనేవి ‘సేవ’కు సమానార్థక పదాలు (పర్యాయపదాలు). ‘అపకారం’ అనేది కీడు చేయడం అనే అర్థాన్నిస్తుంది, ఇది ‘ఉపకారం’ (సేవ)కు వ్యతిరేక పదం.
36. మదర్ థెరిస్సాను వాటికన్ సిటీ ఏ బిరుదుతో గౌరవించింది?
సరియైన సమాధానం: (సి) సెయింట్ (పునీతురాలు)
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా చేసిన అద్భుతమైన సేవలను, ఆమె పవిత్ర జీవితాన్ని గుర్తించి, ఆమె మరణానంతరం పోప్ ఫ్రాన్సిస్ గారు 2016లో ఆమెకు ‘సెయింట్’ (పునీతురాలు) పట్టాను ప్రకటించారు.
37. “విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి” స్థాపనలో ముఖ్య పాత్ర పోషించినది ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు
వివరణ: తెలుగులో విజ్ఞాన సర్వస్వాలను, శాస్త్ర గ్రంథాలను ప్రచురించాలనే గొప్ప లక్ష్యంతో కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారు ‘విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి’ని స్థాపించారు. ఇది ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ పాఠానికి సంబంధించిన అదనపు సమాచారం.
38. సి.వి. రామన్ ఏ వయసులో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) 11 సంవత్సరాలు
వివరణ: సి.వి. రామన్ అసాధారణమైన ప్రతిభావంతుడు. ఆయన తన 11వ ఏటనే మెట్రిక్యులేషన్ (పదో తరగతి) పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు.
39. కందుకూరి గారు మొదటి వితంతు వివాహాన్ని ఎప్పుడు జరిపించారు?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) 1881 డిసెంబర్ 11
వివరణ: ఎన్నో సామాజిక అడ్డంకులను, బెదిరింపులను ఎదుర్కొని, కందుకూరి వీరేశలింగం గారు 1881 డిసెంబర్ 11న రాజమండ్రిలో మొట్టమొదటి వితంతు పునర్వివాహాన్ని జరిపించి చరిత్ర సృష్టించారు.
40. ‘కీర్తి’ పదానికి నానార్థాలలో ఒకటి కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) అపకీర్తి
వివరణ: ‘కీర్తి’కి యశస్సు, వినికిడి, తెల్లనిది, బాణం వంటి నానార్థాలు ఉన్నాయి. ‘అపకీర్తి’ అనేది ‘కీర్తి’కి వ్యతిరేక పదం, నానార్థం కాదు.
41. శ్రీదేవి గారు రచించిన ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ ఏ సాహిత్య ప్రక్రియకు చెందింది?
సరియైన సమాధానం: (సి) జీవిత చరిత్ర వ్యాసాలు
వివరణ: ఈ పాఠంలో రచయిత్రి వేర్వేరు మహనీయుల జీవితాలను, వారి సేవలను సంక్షిప్తంగా వ్యాసాల రూపంలో పరిచయం చేశారు. కాబట్టి ఇది జీవిత చరిత్ర వ్యాసాల సంపుటి.
42. “నాది యావద్భారత దేశము” అని గర్వంగా ప్రకటించిన మహనీయుడు ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) గురజాడ
వివరణ: గురజాడ అప్పారావు గారు సంకుచిత ప్రాంతీయవాదాన్ని వ్యతిరేకించి, విశాలమైన జాతీయ భావాన్ని చాటారు. “నాది యావద్భారత దేశము” అని ఆయన ప్రకటించడం ఆయన జాతీయ దృక్పథానికి నిదర్శనం.
43. మదర్ థెరిస్సా భారతదేశ పౌరసత్వాన్ని ఎప్పుడు స్వీకరించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) 1948
వివరణ: భారతదేశాన్ని, ఇక్కడి ప్రజలను తన వారిగా భావించి, వారికి సేవ చేయాలనే సంకల్పంతో మదర్ థెరిస్సా 1948లో భారత పౌరసత్వాన్ని స్వీకరించారు.
44. సి.వి. రామన్ ఎక్కడ ఆడిటర్ జనరల్ కార్యాలయంలో ఉద్యోగం చేశారు?
సరియైన సమాధానం: (డి) కలకత్తా (కోల్కతా)
వివరణ: చదువు పూర్తయిన తర్వాత సి.వి. రామన్ పోటీ పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులై, కలకత్తాలోని ఆర్థిక శాఖలో అసిస్టెంట్ అకౌంటెంట్ జనరల్గా ఉద్యోగంలో చేరారు. అక్కడే ఆయన తన శాస్త్ర పరిశోధనలను ప్రారంభించారు.
45. ‘అభ్యుదయం’ పదాన్ని విడదీయగా వచ్చు సంధి ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) యణాదేశ సంధి
వివరణ: అభ్యుదయం = అభి + ఉదయం. ఇక్కడ ‘ఇ’కారానికి ‘ఉ’కారం పరమై ‘య’కారం ఆదేశంగా వచ్చింది (ఇ + ఉ = యు). ఇది యణాదేశ సంధి సూత్రం.
46. కందుకూరి స్థాపించిన ‘హాస్య సంజీవని’ దేనికి సంబంధించినది?
సరియైన సమాధానం: (సి) ఒక హాస్య పత్రిక
వివరణ: కందుకూరి గారు కేవలం సంస్కరణ పత్రికలే కాకుండా, సమాజంలోని లోపాలను వ్యంగ్యంగా, హాస్యభరితంగా విమర్శించడానికి ‘హాస్య సంజీవని’ అనే పత్రికను కూడా నడిపారు.
47. “కొత్త పలుకులు, కొత్త రుచులు” కోరిన కవి ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (సి) గురజాడ అప్పారావు
వివరణ: గురజాడ గారు తన ‘ముత్యాల సరాలు’ పీఠికలో పాత పద్ధతులను, పాత భావాలను విడిచిపెట్టి, కవిత్వంలో “కొత్త పలుకులు, కొత్త రుచులు” కావాలని ఆకాంక్షించారు. ఇది ఆధునికతకు ఆయన ఇచ్చిన పిలుపు.
48. మదర్ థెరిస్సా స్థాపించిన ‘శిశు భవన్’ ఎవరి కోసం ఉద్దేశించబడింది?
సరియైన సమాధానం: (బి) అనాథ శిశువులు, వికలాంగ పిల్లల కోసం
వివరణ: తల్లిదండ్రులు వదిలేసిన శిశువులను, అనాథ పిల్లలను, వికలాంగ బాలబాలికలను ఆదరించి, వారికి ఆశ్రయం, విద్య, వైద్యం అందించడానికి మదర్ థెరిస్సా ‘శిశు భవన్’లను స్థాపించారు.
49. సి.వి. రామన్ కలకత్తాలో ఏ సంస్థలో పగలంతా ప్రభుత్వ ఉద్యోగం చేస్తూ, రాత్రుళ్ళు పరిశోధనలు చేసేవారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది కల్టివేషన్ ఆఫ్ సైన్స్ (IACS)
వివరణ: సి.వి. రామన్ పగలు ఆర్థిక శాఖలో పనిచేస్తూ, సాయంత్రం వేళల్లో, రాత్రుళ్ళు IACS ప్రయోగశాలలో తనకిష్టమైన భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలలో నిమగ్నమయ్యేవారు. ఆయన అంకితభావానికి ఇది నిదర్శనం.
50. ‘నిస్వార్థం’ పదానికి సరైన విగ్రహవాక్యం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) స్వార్థం లేనిది
వివరణ: ‘నిస్వార్థం’ అనేది నఞ్ బహువ్రీహి సమాసం. దీని విగ్రహవాక్యం ‘స్వార్థం లేనిది’. అంటే తన గురించి ఆలోచించకుండా ఇతరుల గురించి ఆలోచించడం.
51. ‘మహనీయుడు’ – ఈ పదంలోని సంధి ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
వివరణ: మహనీయుడు = మహా + అనీయుడు. ఇక్కడ ‘ఆ’కారానికి ‘అ’కారం పరమై, రెండింటి స్థానంలో వాటి సవర్ణమైన ‘ఆ’కారం దీర్ఘంగా వచ్చింది. ఇది సవర్ణదీర్ఘ సంధి.
52. కందుకూరి గారికి ముందు సమాజంలో వితంతువుల పరిస్థితి ఎలా ఉండేది?
సరియైన సమాధానం: (బి) వారు అనేక కఠినమైన ఆంక్షలకు, అవమానాలకు గురయ్యేవారు
వివరణ: కందుకూరి కాలంలో వితంతువులు శిరోముండనం, శుభకార్యాలకు దూరం పెట్టడం వంటి అనేక అవమానకరమైన ఆచారాలను, కఠినమైన జీవితాన్ని గడపవలసి వచ్చేది. వారి పునర్వివాహం నిషిద్ధం.
53. గురజాడ ఉపయోగించిన ‘గిరీశం’ పాత్ర ఏ లక్షణానికి ప్రతీక?
సరియైన సమాధానం: (సి) డాంబికం, అవకాశవాదం
వివరణ: గిరీశం పాత్ర పైకి ఆధునిక భావాలున్నట్లు నటిస్తూ, తన స్వప్రయోజనాల కోసం ఇతరులను మోసం చేసే డాంబికానికి, అవకాశవాదానికి ప్రతీక. ఇది నాటి సమాజంలోని ఒక వర్గానికి అద్దం పడుతుంది.
54. సి.వి. రామన్ ఏ సంగీత వాయిద్యాల ధ్వని రహస్యాలపై కూడా పరిశోధన చేశారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) వయోలిన్, మృదంగం
వివరణ: కాంతి శాస్త్రంతో పాటు, రామన్ గారికి ధ్వని శాస్త్రంపై కూడా ఆసక్తి ఉండేది. ముఖ్యంగా భారతీయ సంగీత వాయిద్యాలైన వయోలిన్, మృదంగం, తబలా వంటి వాటి నుండి వచ్చే ధ్వనుల భౌతిక సూత్రాలపై ఆయన పరిశోధనలు చేశారు.
55. ‘మానవసేవే మాధవసేవ’ అనే సూక్తి ఎవరి జీవితానికి ఎక్కువగా వర్తిస్తుంది?
సరియైన సమాధానం: (బి) మదర్ థెరిస్సా
వివరణ: ‘మానవులకు చేసే సేవే భగవంతునికి చేసే సేవ’ అనే ఈ సూక్తి మదర్ థెరిస్సా జీవితానికి అక్షరాలా వర్తిస్తుంది. ఆమె తన జీవితాన్ని పూర్తిగా నిరుపేదలు, రోగుల సేవకే అంకితం చేశారు.
56. ‘వైతాళికుడు’ అనే పదానికి అర్థం?
సరియైన సమాధానం: (సి) మార్గదర్శకుడు, మేల్కొలిపేవాడు
వివరణ: ఒక రంగంలో నూతన మార్గాలను చూపిస్తూ, ప్రజలను చైతన్యవంతులను చేసేవారిని, మేల్కొలిపేవారిని ‘వైతాళికుడు’ అంటారు. గురజాడను ‘ఆధునిక సాహిత్య వైతాళికుడు’ అంటారు.
57. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ పాఠం ద్వారా విద్యార్థులు నేర్చుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విలువ ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) సాంఘిక బాధ్యత, సేవాభావం
వివరణ: ఈ పాఠంలోని మహనీయులందరూ సమాజం పట్ల తమ బాధ్యతను గుర్తించి, నిస్వార్థ సేవ చేశారు. వారి జీవితాల నుండి విద్యార్థులు నేర్చుకోవాల్సిన ప్రధాన విలువ ఇదే.
58. “స్త్రీ పునర్వివాహ శాస్త్ర సంగ్రహం” అనే గ్రంథాన్ని ఎవరు రచించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) కందుకూరి
వివరణ: వితంతు వివాహాలకు శాస్త్ర సమ్మతి ఉందని నిరూపించడానికి, పండితుల వాదనలను ఖండించడానికి కందుకూరి గారు ఎన్నో శాస్త్ర గ్రంథాలను పరిశోధించి “స్త్రీ పునర్వివాహ శాస్త్ర సంగ్రహం” అనే గ్రంథాన్ని రచించారు.
59. నోబెల్ బహుమతి పొందిన తొలి ఆసియా వాసి (శాస్త్రవేత్త) ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) సి.వి. రామన్
వివరణ: సాహిత్యంలో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ తొలి ఆసియా నోబెల్ గ్రహీత అయినప్పటికీ, శాస్త్ర రంగంలో (Science) నోబెల్ బహుమతి పొందిన తొలి ఆసియా వ్యక్తి సర్ సి.వి. రామన్.
60. ‘కరుణ’ అనే పదానికి సంబంధం లేని పదం ఏది?
సరియైన సమాధానం: (డి) క్రూరత్వం
వివరణ: దయ, జాలి, కృప అనేవి కరుణకు పర్యాయపదాలు. క్రూరత్వం అనేది కరుణకు పూర్తి వ్యతిరేక భావాన్ని సూచిస్తుంది.
61. గురజాడ వారి రచనల్లో ప్రధానంగా కనిపించేది?
సరియైన సమాధానం: (సి) మానవతావాదం, సంస్కరణ దృక్పథం
వివరణ: గురజాడ రచనలన్నింటిలోనూ మానవుడిని కేంద్రంగా చేసుకుని, సమాజంలోని అసమానతలను, దురాచారాలను ప్రశ్నిస్తూ, మానవతా విలువలను, సంస్కరణ భావాలను ప్రచారం చేశారు.
62. క్రింది వారిలో ‘భారత రత్న’ పురస్కారం పొందని వారు ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (సి) కందుకూరి వీరేశలింగం
వివరణ: సి.వి. రామన్ (1954), మదర్ థెరిస్సా (1980), ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం (1997) భారత రత్న పురస్కారాలు అందుకున్నారు. కందుకూరి వీరేశలింగం గారి కాలంలో ఈ పురస్కారం లేదు.
63. ‘సహస్రాబ్దం’ అంటే ఎన్ని సంవత్సరాలు?
సరియైన సమాధానం: (సి) వెయ్యి సంవత్సరాలు
వివరణ: సహస్రం అంటే వెయ్యి. అబ్దం అంటే సంవత్సరం. కాబట్టి సహస్రాబ్దం అంటే వెయ్యి సంవత్సరాల కాలం.
64. ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకం ఏ భాషా శైలిలో రాయబడింది?
సరియైన సమాధానం: (బి) సజీవమైన వ్యావహారిక భాష
వివరణ: గురజాడ గారు నాటకంలోని పాత్రల స్థాయికి, ప్రాంతానికి తగినట్లుగా ప్రజలు మాట్లాడే సహజమైన, సజీవమైన వ్యావహారిక భాషను ఉపయోగించారు. ఇది ఆ నాటకం విజయానికి ఒక ముఖ్య కారణం.
65. ‘శాంతినికేతన్’ ను స్థాపించింది ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
వివరణ: ఇది ఒక అదనపు సమాచార ప్రశ్న. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ బెంగాల్లో ‘శాంతినికేతన్’ను స్థాపించారు. ఈ పాఠంలోని వ్యక్తుల వలె ఈయన కూడా ఒక కాలాతీత వ్యక్తి.
66. “A child is a gift of God” (పిల్లలు దేవుడిచ్చిన వరం) అని నమ్మిన వారు?
సరియైన సమాధానం: (డి) మదర్ థెరిస్సా
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా ప్రతి బిడ్డను దేవుడిచ్చిన వరంగా భావించారు. అందుకే ఆమె వదిలివేయబడిన, అనాథ పిల్లలను చేరదీసి ప్రేమతో పెంచారు.
67. కందుకూరి వీరేశలింగం గారు ఏ జిల్లాలో జన్మించారు?
సరియైన సమాధానం: (డి) తూర్పు గోదావరి
వివరణ: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని రాజమండ్రిలో జన్మించారు. రాజమండ్రిని కేంద్రంగా చేసుకునే ఆయన తన సంస్కరణ కార్యక్రమాలను నడిపారు.
68. సి.వి. రామన్ గారి తండ్రి ఏ సబ్జెక్టులో అధ్యాపకుడు?
సరియైన సమాధానం: (సి) గణితం మరియు భౌతిక శాస్త్రం
వివరణ: రామన్ గారి తండ్రి చంద్రశేఖర్ అయ్యర్ విశాఖపట్నంలోని ఏ.వి.ఎన్. కళాశాలలో గణిత, భౌతిక శాస్త్రాల అధ్యాపకుడిగా పనిచేసేవారు. తండ్రి నుండి ఆయనకు శాస్త్రాల పట్ల ఆసక్తి కలిగింది.
69. ‘ప్రగతి’ పదానికి అర్థం కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (సి) తిరోగమనం
వివరణ: అభివృద్ధి, పురోగతి, అభ్యున్నతి అనేవి ‘ప్రగతి’కి సమానార్థకాలు. ‘తిరోగమనం’ అంటే వెనక్కి వెళ్ళడం, ఇది ప్రగతికి వ్యతిరేక పదం.
70. ‘దేశాన్ని ప్రేమించమన్నా, మంచి అన్నది పెంచమన్నా’ అని చెప్పిన కవి ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) గురజాడ
వివరణ: ఈ వాక్యాలు గురజాడ వారి ‘దేశభక్తి’ గీతంలోనివి. దేశభక్తి అంటే కేవలం పొగడటం కాదు, దేశంలో మంచిని పెంచి పోషించాలని ఆయన సందేశం ఇచ్చారు.
71. మదర్ థెరిస్సా ఏ దుస్తులను తన సేవాచిహ్నంగా ఎంచుకున్నారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) తెలుపు రంగు, నీలం అంచు గల నూలు చీర
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా, ఆమె అనుచరులు (సిస్టర్స్) పేదరికానికి, పవిత్రతకు చిహ్నంగా తెలుపు రంగు, నీలం అంచు ఉన్న సాధారణ నూలు చీరను తమ యూనిఫామ్గా ధరించారు.
72. కందుకూరి వీరేశలింగం గారి బిరుదు కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (డి) కవిసమ్రాట్
వివరణ: ‘కవిసమ్రాట్’ అనేది విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి బిరుదు. మిగిలినవన్నీ కందుకూరి వీరేశలింగం గారికి ఉన్న బిరుదులు, గౌరవ నామాలు.
73. ‘ఆధునిక కవిత్వ పితామహుడు’ అని ఎవరిని అంటారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) గురజాడ
వివరణ: వస్తువులో, భాషలో, ఛందస్సులో నూతన ప్రయోగాలు చేసి, ఆధునిక తెలుగు కవిత్వానికి మార్గం వేసినందున గురజాడను ‘ఆధునిక కవిత్వ పితామహుడు’ అని గౌరవిస్తారు.
74. సి.వి. రామన్ చేసిన ఆవిష్కరణ దేనిని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడింది?
సరియైన సమాధానం: (బి) అణువుల నిర్మాణం మరియు పదార్థాల స్వభావం
వివరణ: రామన్ ఎఫెక్ట్ ద్వారా ఒక పదార్థంపై కాంతిని ప్రసరింపజేసి, దాని నుండి వెలువడే పరిక్షేపణ కాంతిని విశ్లేషించడం ద్వారా ఆ పదార్థంలోని అణువుల, పరమాణువుల నిర్మాణం గురించి తెలుసుకోవచ్చు. ఇది పదార్థ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో విప్లవాత్మకమైన మార్పు.
75. ‘చిరస్థాయి’ – ఈ పదంలోని సమాసం ఏది?
సరియైన సమాధానం: (డి) తత్పురుష సమాసం
వివరణ: చిరస్థాయి = చిరమైన స్థాయి (విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం, ఇది తత్పురుష సమాసంలో ఒక భాగం). లేదా చిరకాలము నందు స్థాయి (సప్తమీ తత్పురుష) అని కూడా చెప్పవచ్చు. అంటే ఎక్కువ కాలం నిలిచేది.
76. మదర్ థెరిస్సా తన సేవలను మొదట ఎక్కడ ప్రారంభించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) కలకత్తా (కోల్కతా) మురికివాడలలో
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా తన సన్యాసాన్ని విడిచి, పేదలకు సేవ చేయాలనే పిలుపును అందుకుని, మొదట కోల్కతాలోని మోతీఝీల్ మురికివాడలో ఒక పాఠశాలను ప్రారంభించి తన సేవాయాత్రను మొదలుపెట్టారు.
77. క్రింది వాటిలో కందుకూరి రచన కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (సి) మాలపల్లి
వివరణ: ‘మాలపల్లి’ అనే ప్రసిద్ధ సాంఘిక నవలను ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారు రచించారు. మిగిలిన మూడు గ్రంథాలు కందుకూరి వీరేశలింగం గారి రచనలే.
78. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ అనే శీర్షిక యొక్క ఔచిత్యం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) వారి ఆశయాలు, సేవలు ఏ కాలానికైనా ఆదర్శప్రాయమని చెప్పడం
వివరణ: ఈ పాఠంలోని వ్యక్తులు భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, వారు చేసిన సేవలు, వారు చూపిన మార్గం, వారి ఆశయాలు శాశ్వతమైనవి. అవి ఏ తరానికైనా, ఏ కాలానికైనా స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉంటాయి. అందుకే ఈ శీర్షిక సముచితమైనది.
79. సి.వి. రామన్ కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో ఏ పదవిని స్వీకరించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) పాలిత్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్
వివరణ: తన శాస్త్ర పరిశోధనల పట్ల ఉన్న అంకితభావంతో, సి.వి. రామన్ గారు అధిక జీతం వచ్చే ప్రభుత్వ ఉద్యోగాన్ని వదిలి, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో ‘పాలిత్ ప్రొఫెసర్’ పదవిని స్వీకరించి, పూర్తి సమయాన్ని పరిశోధనలకే కేటాయించారు.
80. ‘అమృతం’ పదానికి వ్యతిరేక పదం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (సి) విషం
వివరణ: అమృతం అంటే మరణం లేకుండా చేసేది. దానికి పూర్తి వ్యతిరేకమైనది విషం (గరళం). సుధ, పీయూషం అనేవి అమృతానికి పర్యాయపదాలు.
81. “A thing of beauty is a joy for ever” అని ఎవరు అన్నారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) జాన్ కీట్స్
వివరణ: ఈ ప్రసిద్ధ వాక్యాన్ని ఆంగ్ల రొమాంటిక్ కవి జాన్ కీట్స్ తన ‘Endymion’ కావ్యంలో రాశారు. గురజాడ తన ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకంలో గిరీశం పాత్ర ద్వారా ఈ వాక్యాన్ని ఉటంకిస్తారు.
82. గురజాడ గారి పూర్తి పేరు ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) గురజాడ వెంకట అప్పారావు
వివరణ: మహాకవి గురజాడ గారి పూర్తి పేరు గురజాడ వెంకట అప్పారావు. ఆయన 1862లో విశాఖపట్నం జిల్లాలో జన్మించారు.
83. కందుకూరి మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా ప్రారంభించిన పత్రిక ఏది?
సరియైన సమాధానం: (బి) సతీహితబోధిని
వివరణ: స్త్రీలలో చైతన్యం తీసుకురావడానికి, వారికి ఆరోగ్య, గృహనిర్వహణ, నైతిక విషయాలను తెలియజేయడానికి కందుకూరి గారు ప్రత్యేకంగా ‘సతీహితబోధిని’ అనే మాసపత్రికను ప్రారంభించారు.
84. ‘శాస్త్రవేత్త’ పదానికి సరైన విగ్రహవాక్యం ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (బి) శాస్త్రమును తెలిసినవాడు
వివరణ: ఇది ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం. ‘శాస్త్రమును తెలిసినవాడు’ (లేదా ఎరిగినవాడు) అనే అర్థంలో ‘శాస్త్రవేత్త’ అనే పదం ఏర్పడింది.
85. మదర్ థెరిస్సా భారతదేశానికి ఏ సంవత్సరంలో వచ్చారు?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) 1929
వివరణ: మదర్ థెరిస్సా తన 18వ ఏట ‘సిస్టర్స్ ఆఫ్ లోరెటో’ అనే ఐరిష్ సన్యాసినుల బృందంలో చేరి, మిషనరీగా భారతదేశానికి 1929లో వచ్చారు.
86. సి.వి. రామన్ సముద్రపు నీరు నీలంగా ఎందుకు కనిపిస్తుందో వివరించడానికి ఏ సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) కాంతి పరిక్షేపణం
వివరణ: సూర్యరశ్మిలోని కాంతి నీటి అణువుల వల్ల పరిక్షేపణం (scattering) చెందడం వల్లే సముద్రం నీలంగా కనిపిస్తుందని సి.వి. రామన్ నిరూపించారు. ఈ ఆలోచనే ఆయనను ‘రామన్ ఎఫెక్ట్’ కనుగొనడానికి పురికొల్పింది.
87. “వెలిగించు దీపాలు, చ поделиంచు రూపాలు” అన్నది ఎవరి నినాదం కావచ్చు?
సరియైన సమాధానం: (బి) అభ్యుదయ కవులు
వివరణ: ఈ వాక్యాలు గురజాడ, శ్రీశ్రీ వంటి అభ్యుదయ కవుల భావజాలానికి దగ్గరగా ఉన్నాయి. ‘దీపాలు వెలిగించడం’ అంటే జ్ఞానాన్ని పంచడం, ‘రూపాలు పంచుకోవడం’ అంటే సంపదను, సంతోషాన్ని అందరితో పంచుకోవడం అనే ప్రగతిశీల భావాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
88. ‘దురాచారం’ పదాన్ని విడదీస్తే?
సరియైన సమాధానం: (ఎ) దుర్ + ఆచారం
వివరణ: ‘దుర్’ అనేది ఒక ఉపసర్గ. దీనికి చెడ్డ, కష్టమైన అనే అర్థాలున్నాయి. దుర్ + ఆచారం = దురాచారం (చెడ్డ ఆచారం). ఇది సంధి కాదు, ఉపసర్గ కలయిక.
89. మదర్ థెరిస్సాను ప్రజలు ప్రేమగా ఏమని పిలిచేవారు?
సరియైన సమాధానం: (డి) పైవన్నీ
వివరణ: ఆమె చూపిన అపారమైన ప్రేమ, కరుణ, సేవలకు గాను ప్రజలు ఆమెను కరుణామయి, అమ్మా, పేదల తల్లి (Mother of the Poor) వంటి అనేక పేర్లతో ఆప్యాయంగా పిలుచుకునేవారు.
90. కందుకూరి గారు స్త్రీ విద్య కోసం మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను ఎక్కడ స్థాపించారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) ధవళేశ్వరం
వివరణ: కందుకూరి గారు 1874లో ధవళేశ్వరంలో మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను స్థాపించారు. తర్వాత రాజమండ్రిలో కూడా అనేక పాఠశాలలను నెలకొల్పారు.
91. ‘యుగకర్త’ అంటే ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) ఒక కొత్త శకానికి లేదా మార్పుకు నాంది పలికినవాడు
వివరణ: తన ఆలోచనలతో, చేతలతో ఒక రంగంలో లేదా సమాజంలో ఒక నూతన శకాన్ని (యుగాన్ని) ప్రారంభించిన గొప్ప వ్యక్తిని ‘యుగకర్త’ అంటారు. కందుకూరి, గురజాడ వంటి వారిని ఈ కోవలోకి చేర్చవచ్చు.
92. సి.వి. రామన్ గారికి ఏ రంగు అంటే చాలా ఇష్టం?
సరియైన సమాధానం: (సి) నీలం
వివరణ: ఆకాశం, సముద్రం నీలి రంగు రహస్యాలను ఛేదించడంపై ఆయనకు అమితమైన ఆసక్తి ఉండేది. ఈ ఆసక్తే ఆయనను గొప్ప ఆవిష్కరణ వైపు నడిపింది.
93. గురజాడ ఏ సంస్థానంలో ఆస్థాన కవిగా పనిచేశారు?
సరియైన సమాధానం: (డి) విజయనగరం సంస్థానం
వివరణ: గురజాడ అప్పారావు గారు విజయనగరం మహారాజా ఆనంద గజపతి రాజు ఆస్థానంలో పనిచేస్తూ, వారి ప్రోత్సాహంతో అనేక సాహిత్య, పరిశోధనా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.
94. ‘శాశ్వతం’ అనే పదానికి అర్థం కానిది ఏది?
సరియైన సమాధానం: (సి) క్షణికం
వివరణ: నిత్యం, స్థిరం, అనశ్వరం (నాశనం లేనిది) అనేవి ‘శాశ్వతం’ అనే పదానికి సమానార్థకాలు. ‘క్షణికం’ అంటే ఒక క్షణం మాత్రమే ఉండేది, ఇది శాశ్వతానికి వ్యతిరేక పదం.
95. “If I ever become a Saint, I will be a Saint of ‘darkness’.” అని మదర్ థెరిస్సా ఎందుకు అన్నారు?
సరియైన సమాధానం: (బి) నిరాశ, నిస్పృహల చీకటిలో ఉన్నవారికి సేవ చేస్తాను కాబట్టి
వివరణ: స్వర్గంలో ఉండటం కన్నా, భూమి మీద బాధలతో, నిరాశతో చీకటిలో మగ్గిపోతున్న వారి జీవితాల్లో వెలుగు నింపడానికి నేను వస్తాను అనే గొప్ప అర్థంలో ఆమె ఈ మాట అన్నారు. ఇది ఆమె సేవా దృక్పథానికి పరాకాష్ట.
96. ‘ఆంధ్ర కవుల చరిత్ర’ గ్రంథ ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
సరియైన సమాధానం: (బి) ఇది తెలుగులో మొట్టమొదటి ప్రామాణిక కవుల జీవిత చరిత్రల సంకలనం
వివరణ: కందుకూరి వీరేశలింగం గారు ఎంతో పరిశోధన చేసి, కవుల కాల నిర్ణయం, వారి రచనల విశ్లేషణతో ‘ఆంధ్ర కవుల చరిత్ర’ను రచించారు. ఇది తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర రచనకు పునాది వేసింది.
97. ‘హేతువాది’ అంటే ఎవరు?
సరియైన సమాధానం: (బి) ప్రతి విషయాన్ని కారణం, తర్కంతో పరిశీలించేవాడు
వివరణ: హేతువు అంటే కారణం. ప్రతి విషయాన్ని, నమ్మకాన్ని గుడ్డిగా అంగీకరించకుండా, దాని వెనుక ఉన్న కారణాన్ని, శాస్త్రీయతను, తర్కాన్ని ప్రశ్నించి, విశ్లేషించే వారిని ‘హేతువాది’ అంటారు. కందుకూరి గొప్ప హేతువాది.
98. నోబెల్ బహుమతి ఏ దేశంలో ప్రదానం చేస్తారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) స్వీడన్ మరియు నార్వే
వివరణ: శాంతి బహుమతిని నార్వే రాజధాని ఓస్లోలో, మిగిలిన అన్ని (భౌతిక, రసాయన, వైద్య, సాహిత్య, ఆర్థిక) బహుమతులను స్వీడన్ రాజధాని స్టాక్హోమ్లో ప్రదానం చేస్తారు. ఇది ఒక సాధారణ జ్ఞాన ప్రశ్న.
99. ‘దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స’ అని ఎవరు అన్నారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
వివరణ: విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన ‘ఆముక్తమాల్యద’ కావ్యంలో “దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స” (దేశ భాషలన్నింటిలో తెలుగు గొప్పది) అని తెలుగు భాషా ప్రాశస్త్యాన్ని కొనియాడారు.
100. ‘కాలాతీత వ్యక్తులు’ పాఠం చదివిన తర్వాత, గొప్పతనం దేనిలో ఉందని మీరు గ్రహించారు?
సరియైన సమాధానం: (సి) ఇతరులకు నిస్వార్థంగా సేవ చేయడంలో మరియు సమాజానికి మార్గనిర్దేశం చేయడంలో
వివరణ: ఈ పాఠంలోని మహనీయుల జీవితాలు మనకు నేర్పేది ఇదే. నిజమైన గొప్పతనం, శాశ్వతమైన కీర్తి… ఇతరుల కోసం జీవించడంలో, సమాజం ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకు పరిష్కారాలు చూపడంలో, మానవత్వపు విలువలను నిలబెట్టడంలోనే ఉన్నాయని ఈ పాఠం స్పష్టం చేస్తుంది.